ارزیابی اثرات طرح توسعه بندر انزلی بر رسوبگذاری در تالاب انزلی با استفاده از شبیه سازی ریاضی
نویسندگان
1 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی، دانشکده عمران، دانشکدگان فنی دانشگاه تهران
2 دانشکده عمران پردیس فنی دانشگاه تهران
doi
10.30482/jhyd.2025.519157.1730چکیده
تالاب انزلی، واقع در سواحل شمالی ایران، یکی از تالابهای بین المللی است که از سال ۱۹۷۵ در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است. این تالاب بخشی از یک سامانه هیدرولیکی گسترده است که از جنوب توسط چندین رودخانه تغذیه شده و از شمال، از طریق یک دهانه رودخانهای به دریای خزر متصل میشود. یکی از چالشهای پیشروی این منطقه، بررسی تأثیر توسعههای جدید بندری بر رسوبگذاری در تالاب انزلی است. برای پاسخ به این مسئله، یک شبیهسازی عددی با استفاده از مدلسازی دوبعدی جریان و انتقال رسوب به کمک بسته نرم افزاری Delft3D انجام شد تا الگوی جریان، انتقال رسوب و تغییرات بستر در سامانه تالاب–بندر انزلی بررسی شود. در این مدل، دادههای هیدرولوژیکی و اندازهگیری سرعت جریان برای واسنجی و صحتسنجی مدل استفاده شد. اطلاعات بهدستآمده از عملیات لایروبی و پایشهای هیدروگرافی پیاپی نیز برای تعیین الگوهای رسوبگذاری و فرسایش در ناحیه بندر و تنظیم مدل مورفولوژی بهکار رفت. نتایج نشان میدهد که حدود ۵۷٪ از رسوبات ورودی به سامانه تالاب –بندر انزلی در تالاب ته نشین شده، ۷٪ در حوضچههای بندر رسوب میکند، و ۳۶٪ به وارد دریای خزر میشود. همچنین، تغییر هندسه موجشکن بندر تاثیر قابلتوجهی بر افزایش رسوبگذاری در تالاب نداشته، اما میتواند رسوبگذاری در محدوده بندر را تا ۹۰٪ کاهش دهد.
