ارزیابی روند پارامترهای اقلیمی مؤثر بر تولید بادام در استان آذربایجان غربی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی، دانشکدة جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
2 دانشیار اقلیم شناسی، دانشکدة جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
3 دکتری ژئومورفولوژی، دانشکدة جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
doi
10.22059/jphgr.2020.236586.1007074چکیده
عناصر آبوهوایی نقشی بسیار اساسی در رشد و توسعة گیاهان دارند و از جمله پارامترهای کنترلناپذیر بر کشاورزی محسوب میشوند. هدف از این مطالعه بررسی ساختار و روند پارامترهای اقلیمی مؤثر بر تولید بادام در استان آذربایجان غربی است. برای اجرای این پژوهش از دادههای آبوهوایی شش ایستگاه سینوپتیک طی دورة ۱۹۸۶–2015 استفاده شده است. نخست، براساس درجة روز- رشد، فصل رشد بادام برای هریک از ایستگاهها محاسبه شد و سپس شاخصهای دما و بارش و روند هریک از آنها با استفاده از آزمون من- کندال و شیب سنس استخراج شد. درنهایت، میزان نیاز آبی برای هریک از مراحل فنولوژی محصول برآورد شد. نتایج بیانگر این بود که میانگین دمای فصل رشد در محدودة 5/0 تا 1 درجة سانتیگراد در سال دارای روند افزایشی است. خروجی شاخصهای دمایی نیز نشان داد که پیرانشهر، مهاباد، و خوی مناطق مساعد برای کشت باداماند. از طرف دیگر، کاهش قابل ملاحظة شاخصهای بارشی در همة ایستگاهها در طول مراحل دوم و سوم رشد مشاهده شد. بهطور کلی، با توجه به نتایج مطالعه، با افزایش دمای فصل رشد و کاهش بارش، نیاز آبی محصول (ETC) در مرحلة دوم و سوم رشد افزایش یافته است.