ارزیابی روند پارامترهای اقلیمی مؤثر بر تولید بادام در استان آذربایجان غربی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقلیم ‏شناسی، دانشکدة جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 دانشیار اقلیم ‏شناسی، دانشکدة جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 دکتری ژئومورفولوژی، دانشکدة جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22059/jphgr.2020.236586.1007074
چکیده

عناصر آب‏وهوایی نقشی بسیار اساسی در رشد و توسعة گیاهان دارند و از جمله پارامترهای کنترل‏ناپذیر بر کشاورزی محسوب می‏شوند. هدف از این مطالعه بررسی ساختار و روند پارامترهای اقلیمی مؤثر بر تولید بادام در استان آذربایجان غربی است. برای اجرای این پژوهش از داده‏های آب‏وهوایی شش ایستگاه سینوپتیک طی دورة ۱۹۸۶–2015 استفاده شده است. نخست، براساس درجة روز- رشد، فصل رشد بادام برای هریک از ایستگاه‏ها محاسبه شد و سپس شاخص‏های دما و بارش و روند هریک از آن‏ها با استفاده از آزمون من‏- ‏کندال و شیب سنس استخراج شد. درنهایت، میزان نیاز آبی برای هریک از مراحل فنولوژی محصول برآورد شد. نتایج بیانگر این بود که میانگین دمای فصل رشد در محدودة 5/0 تا 1 درجة سانتی‏گراد در سال دارای روند افزایشی است. خروجی شاخص‏های دمایی نیز نشان داد که پیرانشهر، مهاباد، و خوی مناطق مساعد برای کشت بادام‏اند. از طرف دیگر، کاهش قابل ملاحظة شاخص‏های بارشی در همة ایستگاه‏ها در طول مراحل دوم و سوم رشد مشاهده شد. به‏طور کلی، با توجه به نتایج مطالعه، با افزایش دمای فصل رشد و کاهش بارش، نیاز آبی محصول (ETC) در مرحلة دوم و سوم رشد افزایش یافته است.