بررسی تأثیر پدیده های دور پیوند در جابجایی تاریخ رخداد اولین و آخرین یخبندان پاییزه و بهاره
نویسندگان
1 استاد هواشناسی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
2 کارشناس ارشد هواشناسی کشاورزی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
3 استادیار هواشناسی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
doi
10.22059/jphgr.2020.276741.1007345چکیده
در این پژوهش اثر نوسانات الگوهای دورپیوند در جابهجایی تاریخ رخداد اولین و آخرین یخبندان پاییزه و بهاره بررسی شد. این محاسبات در 12 ایستگاه سینوپتیک کشور برای مدت 31 سال (۱۹۸۵-2015) انجام شده است. برای بررسی همبستگی شاخصهای دورپیوند و دمای کمینه، از دو سناریو (با و بدون تأخیر زمانی) استفاده شد. تأثیرگذارترین الگوی شناساییشده بر یخبندان دیررس بهاره در مقیاس ماهانه (بدون تأخیر) شاخص NAO- (ضریب همبستگی 767/0) در ماه فوریه و مربوط به ایستگاه اصفهان است و مؤثرترین شاخص اثرگذار بر یخبندان زودرس پاییزه AMO+ (ضریب همبستگی 732/0) در مقیاس ماهانه (بدون تأخیر) سپتامبر و مربوط به ایستگاه همدان بهدست آمد. جابهجایی تاریخها در اولین یخبندان پاییزه و آخرین یخبندان بهاره در فاز النینو نسبت به نرمال زودتر و در فاز لانینا نسبت به نرمال دیرتر شروع میشود. همبستگی بین فازهای النینو، لانینا، و نرمال با دمای کمینه نشان داد فاز لانینا تأثیرگذاری بیشتری در دمای کمینه داشته است. بهطور کلی، نتایج نشان داد جابهجایی تاریخهای رخداد اولین و آخرین یخبندان پاییزه و بهاره در ایستگاههای موردمطالعه با تعدادی از شاخصهای دورپیوند مانند AMO، SOI، NAO، AO، و MEI مرتبط است.