تجربه‌های شناختی و احساسی نوجوانان در استفاده از شبکة اجتماعی اینستاگرام

نویسندگان

1 استادیار بخش تخصصی مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2022.341080.644222
چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی تجارب شناختی و احساسی نوجوانان در استفاده از اینستاگرام بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و به‌لحاظ نحوة گردآوری یافته‌ها کیفی و از نوع پدیدارشناسی بود. جامعة آماری شامل نوجوانان 14-12 سال شهر تهران بود که 12 نفر از آن‌ها (۷ دختر و ۵ پسر) در بازة زمانی دی تا بهمن 1400 به روش دردسترس انتخاب شدند. در ابتدا شرکت‌کنندگان به پرسشنامة اعتیاد به اینترنت یانگ پاسخ دادند که اگر نمرة آن‌ها در طیف متوسط تا شدید قرار داشت، وارد پژوهش می‌شدند. سپس مصاحبة عمیق نیمه‌ساختاریافته با افراد انجام گرفت و سپس مکتوب شد. داده‌ها نیز به روش هفت‌مرحله‌ای کلایزی تجزیه و تحلیل شدند. در این مطالعة کیفی، 3 مضمون اصلی شامل دلایل استفاده از اینستاگرام (با مضامین فرعی سرگرمی و فراغت، قابلیت اکسپلورر و اضطراب)، محتوای جذب‌کننده برای نوجوانان (با مضامین فرعی آموزشی و تفریح و سرگرمی) و تجربه‌های شناختی و احساسی (با مضامین فرعی تجربه‌های خوشایند و ناخوشایند) شناسایی شد. با توجه به یافته‌ها می‌توان گفت نوجوانان ساعات زیادی در اینستاگرام هستند و زندگی آن‌ها تحت تأثیر این شبکة اجتماعی است؛ بنابراین لازم است به تناسب شرایط‌ آنان، برنامه‌ها و طرح‌های آموزشی تدوین شود.