امکان‌سنجی جرم‌انگاری اظهار نظر قضایی افراد مشهور از رهگذر اصل آزادی بیان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، دانشگاه بین‎المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

2 دانشیار، دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. (نویسنده مسؤول)

3 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
10.22034/jccj.2024.457020.1562
چکیده

با ناآرامی‌هایی‎ که در سال 1401 اتفاق افتاد، کمیسیون حقوقی مجلس با هدف ایجاد محدودیت‎هایی برای اظهار نظر افراد مشهور در فضای حقیقی و مجازی، با پیشنهاد طرحی موسوم به «طرح ممنوعیت اظهار نظر قضایی افراد مشهور» موافقت نمود. طرحی که علاوه‌بر موافقان، دارای مخالفانی بود که آن را در تضاد با اصل آزادی بیان می‌شمردند و درصورت تصویب، منجر به الحاق یک ماده به ماده ۵۱۲ قانون تعزیرات به‌عنوان «طرح ماده 512 مکرر» می‌شود. در این مقاله که با روش توصیفی - تحلیلی نگارش شده، به امکان‌سنجی جرم‌انگاری اظهار نظر قضایی پرداخته و تضادهای آن با اصل آزادی بیان مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد براساس موازین فقهی و حقوقی، اظهار نظر قضایی افراد مشهور درصورتی‌که به معنی نفی حکم قاضی باشد، براساس نصّ صریح ممنوع بوده و چنان‌چه موجب زیر سؤال‌بردن دستگاه قضا و بی‌اعتبارنمودن تصمیمات قضایی شود، می‌تواند ماهیتی مجرمانه بگیرد، همچنان‌که در قانون کیفری فرانسه، با این قیود، جرم‌انگاری شده است.