فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فقیه در فرآیند پژوهش فقهی در منابع و ادله به گزینش گزاره‌هایی کلی متضمن حکم شرعی که از قابلیت انطباق بر موارد و مصادیق فراوان دارد، مبادرت می‌ورزد که می‌توان از آن به قاعده‌گزینی یاد کرد. کتاب گران‌سنگ جواهرالکلام تألیف محمدحسن نجفی از مهم‌ترین آثار فقهی است که مسائل فقهی مندرج در کتاب شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام تألیف محقق حلی در آن مورد بررسی اجتهادی و تحلیلی قرار گرفته است. صاحب جواهر علاوه‌بر پژوهش‌های مسأله‌محور، در برخی مباحث بعضی از قواعد فقهی را گزینش و دیدگاه خویش را به قواعد مستند کرده است. مباحث جزایی وی نیز از این رویکرد برخوردار است. در این نوشتار نحوه گزینش و مستندسازی برخی مباحث حدود به بعضی از قواعد فقهی ارائه شده است. قواعد: «لَیسَ فِی الْحُدُودِ نَظِرَه»، «مَنْ شَهَرَ سَیفاً فَدَمُهُ هَدَرٌ»، «تُدْرَءُ الْحُدُودَ بِالشُّبُهَاتِ»، «الاسلام یجَبّ ما قبله» و «لَا کَفَالَه فِی الْحُدُودِ» قواعدی هستند که با امعان نظر در مستندسازی مباحث بر آن‌ها به روش قاعده‌گزینی و مستندسازی مباحث به قواعد فقه در کتاب جواهرالکلام دست یافت.