تاثیر کودهای زیستی و پوترسین بر عملکرد، رنگدانه‌های فتوسنتزی و برخی صفات فیزیولوژیک تریتیکاله تحت شرایط محدودیت آبی

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22034/jpr.2025.2212
چکیده

به‌منظور بررسی تاثیر کودهای زیستی و پوترسین بر عملکرد، محتوای رنگدانه‌های فتوسنتزی و برخی صفات فیزیولوژیک تریتیکاله تحت شرایط محدودیت آبی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 99-1398 اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی آبیاری در سه سطح (آبیاری کامل به‌عنوان شاهد و قطع آبیاری در 50 درصد مراحل آبستنی و سنبله‌دهی)، کاربرد کودهای زیستی در چهار سطح (عدم کاربرد به‌عنوان شاهد، کاربرد ورمی‌کمپوست، میکوریزا، کاربرد توام ورمی‌کمپوست و میکوریزا) و محلول‌پاشی پوترسین (محلول‌پاشی با آب به‌عنوان شاهد و محلول‌پاشی 0/4 و 0/8 میلی‌مولار) را شامل می‌شدند. نتایج نشان داد کاربرد توام ورمی‌کمپوست، میکوریزا و محلول‌پاشی 0/8 میلی‌مولار پوترسین تحت شرایط قطع آبیاری در مرحله آبستنی محتوای قندهای محلول و پرولین (به‌ترتیب 47/54 و 51/03 درصد) نسبت به شرایط عدم کاربرد کودهای زیستی و پوترسین در شرایط آبیاری کامل افزایش داد. کاربرد توام ورمی‌کمپوست، میکوریزا و محلول‌پاشی 0/8 میلی‌مولار پوترسین در شرایط آبیاری کامل هدایت الکتریکی (54/01 درصد) و محتوای مالون‌دی‌آلدهید (52/17 درصد) کاهش داد ولی محتوای کلروفیل کل، کاروتنوئید، عملکرد کوانتومی، شاخص نیتروژن، هدایت روزنه‌ای و محتوای نسبی آب (به‌ترتیب 60/95، 46/03، 42/09، 36/07، 47/85 و 57/7 درصد)، محتوای پروتئین و عملکرد دانه (به‌ترتیب 59/04 و 39/6 درصد) را نسبت به شرایط عدم کاربرد کودهای زیستی و پوترسین تحت شرایط قطع آبیاری در مرحله آبستنی افزایش داد. به‌نظر می‌رسد کاربرد توام کودهای زیستی (ورمی‌کمپوست و میکوریزا) و محلول‌پاشی 0/8 میلی‌مولار پوترسین، می‌تواند عملکرد دانه تریتیکاله را تحت شرایط محدودیت آبی به‌واسطه بهبود شاخص‌های فیزیولوژیک افزایش دهد.