اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی بر خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان دختر تیزهوش

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه روان‌شناسی عمومی، دانشکده روان‌شناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، البرز، ایران

3 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2022.327437.643922
چکیده

هدف این پژوهش، بررسی میزان اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی بر خودکارآمدی تحصیلی دختران تیزهوش بود.روش پژوهش حاضر از نظر روش‌شناسی، جزء طرح‌های نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل و به لحاظ هدف کاربردی بود. جامعة آماری پژوهش، دانش‌آموزان دختر مدارس تیزهوشان شهر تهران (متوسطة دورة دوم) در سال تحصیلی ۹۹-۹۸ بود که از این میان دانش‌آموزان پایة دهم دبیرستان فرزانگان تهران (۱۷۰ نفر) به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و پرسشنامة باورهای خودکارآمدی تحصیلی (ASEBQ) را تکمیل کردند. از میان آن‌ها ۳۲ نفر از دانش‌آموزانی که نمره‌های پایینی داشتند، به‌عنوان گروه نمونه مشخص شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه ۱۶ نفری آزمایش و کنترل قرار گرفتند. به گروه آزمایش ۱۲ جلسة ۷۰ دقیقه‌ای آموزش‌های مربوط به مدیریت استرس و مقابله با اضطراب و افسردگی داده شد. پس از اتمام جلسات آموزش، پس‌آزمون و پس از گذشت یک ماه و نیم، پیگیری برای هر دو گروه آزمایش و کنترل اجرا شد. برای آزمون اثربخشی از روش تحلیل واریانس آمیخته و تحلیل داده‌ها با استفاده از نسخة ۲۵ نرم‌افزار SPSS انجام شد. نتایج حاکی از تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی به‌صورت معنادار بر تمام مؤلفه‌های خودکارآمدی تحصیلی، یعنی توانایی انجام تکالیف در کلاس (۰۰۳/۰)، توانایی انجام تکالیف بیرون کلاس (۰۰۱/۰)، تعامل با دیگران در محیط تحصیلی (۰۴۸/۰) و مدیریت امور (۰۲۲/۰) بود؛ بنابراین، آموزش مهارت‌های زندگی، در بهبود خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان دختر تیزهوش اثربخش بوده است.