اثربخشی پروتکل یکپارچة درمان فراتشخیصی بر مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان مضطرب و خودکارآمدی مادران آن‌ها

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی. دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحدعلوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

5 استادیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحدعلوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2022.330196.643986
چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی اثربخشی پروتکل یکپارچة درمان فراتشخیصی بر مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان مضطرب و خودکارآمدی مادران آن‌ها بود. این پژوهش از نوع شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه به همراه پیگیری یک‌ماهه و سه‌ماهه و از لحاظ هدف کاربردی بود. جامعة آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر ۸ تا ۱۱ ساله در سال تحصیلی 1400-1399 شهر تهران و مادران‌ آن‌ها بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس 30 نفر از دانش‌آموزان دختر مضطرب شناسایی شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه (15 نفر گروه گواه و 15 نفر گروه آزمایش) قرار گرفتند. ابزار استفاده‌شده در این پژوهش شامل پرسشنامة مهارت‌های اجتماعی گرشام و الیوت (SSRS)، پرسشنامة اضطراب کودکان اسپنس (SCAS)،‌ فرم گزارش معلم (TRF) و پرسشنامة خودکارآمدی والدین دومکا (PSAM) بود که دانش‌آموزان و مادرانشان قبل و بعد از مداخله و بعد از جلسه‌های پیگیری تکمیل کردند. گروه آزمایش در 15 جلسة 60 دقیقه‌ای مداخله شرکت کردند. درنهایت نیز داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS (نسخة 24) و روش تحلیل واریانس عاملی با اندازه‌گیری مکرر تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد پروتکل یکپارچة درمان فراتشخیصی بر افزایش مهارت‌های اجتماعی و کاهش مشکلات رفتاری کودکان و همچنین بر افزایش خودکارآمدی مادران اثر معنادار دارد (05/0P<). به‌نظر می‌رسد می‌توان پروتکل یکپارچة درمان فراتشخیصی را روشی برای بهبود مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان مضطرب و خودکارآمدی مادران آن‌ها دانست.