فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آویشن بدلیل خواصی نظیر آنتی‌اکسیدان، ضدمیکروب و ضدسرطان که ریشه در وجود ترکیباتی فعالی مثل تیمول و کارواکرول دارد، در کانون توجه محققان قرار گرفته است. الیسیتورها بعنوان ابزاری بالقوه جهت افزایش متابولیت‌های ثانویه باارزش شناخته شده-اند. بنابراین، این مطالعه با هدف تعیین تاثیر اشعه UV-B و سالیسیلیک‌اسید بر مسیر بیوسنتز تیمول و کارواکرول و شناخت سازوکار مولکولی آن انجام شد. جهت اجرای آزمایش، بذور آویشن در گلدان‌های پلاستیکی تحت شرایط گلخانه‌ای و در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار کاشته شدند. گیاهچه‌های مرحله پنج‌برگی با سالیسیلیک‌اسید 1 میلی‌مولار محلول پاشی و به طور همزمان با UV-B پرتودهی فرابنفش شدند. نتایج نشان داد که بیان ژن‌های DXR، GTS، CYP178 و CYP180 بعد از گذشت 24 ساعت از اعمال تیمارها با افزایش معنی‌داری همراه بود و این افزایش در کاربرد همزمان هر دو الیسیتور بیشتر بود که گویای اثر هم‌افزائی سالیسیلیک‌اسید و UV-B است. بعد از گذشت 48 و 72 ساعت از اعمال تیمارها، بیان ژن‌های درگیر بیوسنتز تیمول و کارواکرول با کاهش همراه بود که گویای استفاده گیاه از سازوکارهای دفاعی برای تخفیف علائم تنش ناشی از مسیر پیام‌رسان سالیسیلیک‌اسید است. سنجش متابولیت‌های تیمول و کارواکرول از نتایج بیان ژن حمایت کرد. در کل، اینگونه می‌توان نتیجه گرفت که با استفاده از تیمار توام سالیسیلیک‌اسید و UV-B در 24 ساعت بعد از تیمار به بیشترین سطح بیان ژن‌های بیوسنتز تیمول و کارواکرول و متعاقبا محتوی متابولیتی آنها در آویشن دست یافت.