فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهسبک‌شناسی انتقادی با تحلیل لایه­های مختلف متن در پی شناسایی مفاهیم پنهان در زیر سطح زبان و کشف ایدئولوژی حاکم بر آن است.­­ متون ادبی سوسیالیستی به تأسّی از ادبیّات سوسیالیستی شوروی و به وسیله‌ی حزب توده که نماینده­ی مارکسیسم در ایران و یکی از مهم‌ترین جریان­های سیاسی در ایران سال‌های 1320 -1332 بود، در ادبیّات داستانی ایران رواج یافت. حزب توده به عنوان حامی ادبیّات چپ، اکثر قریب به اتّفاق نویسندگان و روشنفکران جامعه را جذب کرد و سبک نوشتاری آن‌ها را مطابق با بیانیّه­ی خویش تعیین نمود. آل احمد نیز یکی از نویسندگانی است که به حزب توده گرایش یافت و مدّتی به عضویت آن نیز درآمد. وی، مجموعه­ی «از رنجی که می­بریم» را در دوران حضورش در این حزب نگاشت. در پژوهش حاضر، دو قطعه­ی ابتدایی و به هم پیوسته­ی این مجموعه به نام­های «درّه­ی خزان­زده» و «زیرابی­ها» در چارچوب الگوی سبک‌شناسی انتقادی، مورد تجزیه و تحلیل قرار می­گیر­د. پژوهش پیش رو در پی تبیین موضع نویسنده و چگونگی و میزان انعکاس آموزه­های سوسیالیستی در متن این دو روایت است. تعیین ژانر نیز از کارکردهای سبک‌شناسی انتقادی است که به عنوان یکی دیگر از اهداف این پژوهش مدّ نظر قرار دارد. نتیجه­، حاکی از آن است که عملکرد نویسنده در بازتاب واقعه­ای تاریخی، از نوع تاریخ­نگاری ایدئولوژیک و روایت «درّه­ی خزان‌زده» روایتی در چارچوب الگوی سوسیالیستی است؛ ولیکن روایت «زیرابی­ها»، فاقد آموزه­های سوسیالیستی است و آن را می­توان روایتی پسااستعماری با درونمایه­ی تبعید و مهاجرت دانست. ژانر روایت­ها نیز با توجّه به بن­مایه­ی تاریخی آن­ها، ناداستان است.