اثرات پرسیدین، آکوا پرسیدین، پرسیدین پلاس و سوپر پرسیدین در کاهش آلودگی از محیط کشت مورد استفاده در کشت بافت شمشاد هیرکانی

نویسندگان

1 هیئت علمی، مرکز تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی گلستان

doi
10.22034/jpr.2025.2245
چکیده

شمشاد هیرکانی (Buxus hyrcana Pojark) از جمله درختان رو به انقراض در جنگل‌های هیرکانی ایران است که در سالیان اخیر دستخوش آفت و بیماری در سطح گسترده شده است. با توجه به اهمیت این گونه و نیاز به کشت بافت آن یافتن روشی مناسب برای استریلیزاسیون ریزنمونه‎های این گونه جنگلی از ضروریات است. لذا، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات پرسیدین15%، آکوا پرسیدین، پرسیدین پلاس و سوپر پرسیدین در کاهش آلودگی از محیط کشت در کشت بافت شمشاد جنگلی انجام پذیرفت. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی در 3 تکرار انجام گرفت (45n=). ابتدا به منظور اعمال پیش تیمار، ریزنمونه‎ها (سرشاخه و بذر) با آب معمولی و چند قطره مایع ظرفشویی به مدت 5 دقیقه به منظور حذف آلودگی‎های سطحی مورد شستشوی اولیه قرار گرفتند. سپس، به مدت 10 دقیقه در قارچ‎کش بنومیل (1%) قرار داده شدند. بعد از آبشویی، در زیر هود استریل، استریلیزاسیون ریزنمونه‎ها به روش معمول (استفاده از اتانول 96 درصد و هیپوکلریت سدیم (3:1 مخلوط با آب) و شستشو با آب مقطر سه بار به مدت 10 دقیقه) انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل ماده ضدعفونی کننده (پرسیدین 15%، پرسیدین آکوا، سوپر پرسیدین، پرسیدین پلاس (در حجم‎های 200، 400 و 600 میکرولیتر) در ترکیب با محیط کشت بودند. بعد از استریلیزاسیون ریزنمونه‎ها، مواد گیاهی بر روی محیط کشت موراشی و اسکوگ در ترکیب با ضدعفونی‎کننده‎ها قرارگرفتند. برای اندازه‎‎گیری آلودگی، کشت‎ها در شرایط رشدی با دمای 1±25 درجه سانتی‎گراد با شدت نور 1000 تا 1500 لوکس 16 ساعت نور و 8 ساعت تاریکی مورد بررسی قرار گرفتند.