فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به‌منظور تعیین اثربخشی آموزش خودنظم‌دهی هیجانی بر شایستگی اجتماعی و ابرازگری هیجانی دانش‌آموزان پسر با نشانه‌های قلدری انجام شد. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی، از نوع آزمایشی و با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان پسر با نشانه‌های قلدری دورۀ متوسطۀ اول شهر یاسوج در سال تحصیلی 1398-1397 بود. نمونۀ پژوهش 40 نفر از دانش‌آموزان دارای علائم و نشانه‌های قلدری بودند که به روش تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی، در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند (هر گروه 20 نفر). ابزارهای پژوهش شامل سه پرسشنامۀ قلدری ایلینویز (IBS)، شایستگی اجتماعی (SCQ) و ابرازگری هیجانی (EEQ) بود. پیش از شروع مداخله، پیش‌آزمون برای هر دو گروه اجرا شد. سپس گروه آزمایشی به مدت 9 هفته تحت آموزش خودنظم‌دهی هیجانی قرار گرفت، اما گروه گواه، مداخله‌ای دریافت نکرد. پس از شروع مداخله 4 دانش‌آموز در گروه آزمایش و 3 دانش‌آموز در گروه گواه ریزش داشتند. در پایان مداخله، از هر دو گروه پس‌آزمون گرفته شد و بعد از گذشت 2 ماه از اجرای پس‌آزمون، از هر دو گروه آزمون پیگیری بهعمل آمد. داده‌های پژوهش با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS23 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد آموزش خودنظم‌دهی هیجانی بر شایستگی اجتماعی و ابرازگری هیجانی دانش‌آموزان پسر با نشانه‌های قلدری به‌طور معنا‌داری اثر دارد (001/0>p). بدینصورت که این مداخله توانسته به افزایش شایستگی اجتماعی و ابرازگری هیجانی دانش‌آموزان پسر با نشانه‌های قلدری منجر شود. براساس یافته های پژوهش حاضر، آموزش خودنظم‌دهی هیجانی با بهرهگیری از فنونی مانند مهارت‌های کنترل خشم، آموزش آگاهی هیجانی، افزایش احساسات مثبت و بازشناسی هیجان‌ها میتواند روشی کارآمد برای بهبود شایستگی اجتماعی و ابرازگری هیجانی دانش‌آموزان پسر با نشانه‌های قلدری باشد.