اثربخشی تمرین رایانه‌ای شناختی بر عملکرد بازداری پاسخ و توجه پایدار دانش‌آموزان با مشکلات ریاضی

نویسندگان

1 فوق دکترای علوم اعصاب، گروه روان‌شناسی و علوم شناختی، دانشگاه ترنتو، ترنتو، ایتالیا

2 دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران،تهران، ایران

3 استادیار گروه روان‌شناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 کارشناس روان‌شناسی کودکان استثنایی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2022.319641.643765
چکیده

هدف پژوهش حاضر اثربخشی تمرین رایانه‌ای شناختی بر عملکرد بازداری پاسخ و توجه پایدار دانش‌آموزان با مشکلات ریاضی بود. روش پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعۀ آماری پژوهش دانش‌آموزان دارای اختلال ریاضی شهر تهران بودند که در سال تحصیلی 1398-1397 به تحصیل اشتغال داشتند. گروه نمونه شامل 24 دانش‌آموز پسر دبستانی دارای مشکلات ریاضی بود که از طریق نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی به دو گروه گواه (12 نفر) و آزمایش (12 نفر) تقسیم شدند. به‌منظور شناسایی دانش‌آموزان با مشکلات ریاضی از آزمون ایران کی‌مت استفاده شد. همچنین هوش دانش‌آموزان با مقیاس تجدیدنظر شدۀ هوش وکسلر برای کودکان (WISC-R) ارزیابی شد. گروه آزمایش طی 25 جلسۀ 50 تا 60 دقیقه‌ای در برنامۀ مداخله‌ای شرکت کردند. از آزمون‌های عملکرد پیوسته (CPT) و آزمون استروپ (Stroop) از مجموعه نرم‌افزارهای علائم حیاتی سیستم اعصاب مرکزی (CNSVS) برای ارزیابی بازداری پاسخ و توجه پایدار دانش‌آموزان استفاده شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS22 و با استفاده آزمون‌های تحلیل کواریانس تحلیل شدند. نتایج آزمون استروپ نشان می‌دهد تفاوت معناداری در نمرات پس‌آزمون دانش‌آموزان گروه آزمایش و گواه در زیر مؤلفۀ خطای ارتکاب وجود داشت (05/0>P). همچنین در آزمون عملکرد پیوسته، تفاوت گروه گواه و آزمایش پس از حذف اثر پیش‌آزمون در مرحله پس‌آزمون، در زیرمؤلفۀ خطای ارتکاب و خطای حذف معنادار بود (05/0>P). برنامۀ تمرین رایانه‌ای شناختی می‌تواند سبب بهبود عملکرد بازداری پاسخ و توجه پایدار در دانش‌آموزان با مشکلات ریاضی شود.