جایگاه مؤلفه های نگرشی و رفتاری کارآمدی سیاسی در گفتمان علوی (با تأکید بر شاخص پاسخ گویی)
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.30465/cps.2022.10119چکیده
پاسخگویی به عنوان یکی از مؤلفههای اساسی حکمرانی مطلوب، نقش تعیینکنندهای در افزایش کارآمدی سیاسی دارد. این پژوهش با تمرکز بر شاخصهای نگرشی و رفتاری در گفتمان علوی، به بررسی جایگاه پاسخگویی در حکمرانی از منظر امام علی(ع) میپردازد. اهمیت این تحقیق از آنجا ناشی میشود که پاسخگویی، نهتنها مشروعیت و پایداری حکومت را تضمین میکند، بلکه موجب افزایش رضایت عمومی، تقویت اعتماد اجتماعی و کاهش زمینههای فساد و استبداد میشود. سؤال اصلی پژوهش این است که پاسخگویی در گفتمان علوی چه جایگاهی دارد و چگونه میتوان آن را بهعنوان شاخصی برای ارتقای کارآمدی سیاسی در نظام حکومتی مورد استفاده قرار داد؟ فرضیه تحقیق بر این مبنا است که پاسخگویی در گفتمان علوی نهتنها یک اصل اخلاقی و مدیریتی، بلکه یکی از ارکان بنیادین حکمرانی کارآمد است که به حفظ عدالت، تأمین رضایت مردم و افزایش مشروعیت حکومت منجر میشود. روش این پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای منابع اسلامی، بهویژه نهجالبلاغه، و بررسی تطبیقی آن با نظریههای معاصر کارآمدی است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که پاسخگویی در اندیشه علوی، نهتنها مسئولیتپذیری حاکمان در برابر مردم را شامل میشود، بلکه نظارت عمومی، شفافیت در تصمیمگیریها و التزام به عدالت را نیز دربرمیگیرد. این پژوهش نتیجه میگیرد که پیادهسازی اصول پاسخگویی در نظامهای حکومتی، بهویژه در جمهوری اسلامی ایران، میتواند نقش مؤثری در بهبود کارآمدی، افزایش رضایت عمومی و کاهش فساد ایفا کند. در نهایت، بهرهگیری از گفتمان علوی بهعنوان یک الگوی مدیریتی، میتواند راهگشای تحقق حکمرانی پایدار و عادلانه باشد.
