فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مشهور فقیهان امامی، «حله یمانی» را در زمره اصناف دیه قرار داده و معتقد شده‌اند که جانی می‌تواند در فرض ارتکاب قتل غیرعمد یا رضایت اولیای مجنی‌علیه در فرض عمد، این قسم از اقسام دیه را نیز پرداخت نماید. این نظریه در ق.م.ا نیز بازتاب و انعکاس یافته است. جستار حاضر با عنایت به خلأ پژوهشی موجود، در مطالعه‌ای مسأله‌محور و با اتخاذ شیوه توصیفی ـ تحلیلی، مستندات دیدگاه مشهور را در سنجه تحلیل افکنده است. نتایج تحقیق حکایت از آن دارد که عمده دلیل مشهور بر اتخاذ چنین قولی، روایات باب دیه و اجماع ادعایی موجود است. برآیند پژوهش نشان می‌دهد روایات مذکور را یارای تأمین نظر مشهور نبوده و ضعف سندی و دلالی این روایات، مانعی درجهت پذیرش آنان محسوب می‌شود. اجماع ادعایی نیز با محظورات متعددی، ازجمله مناقشه مدرکی‌بودن مواجه بوده و قابلیت استناد در مانحن‌فیه را ندارد.