فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی هویت ملی ایران در فرایند تحول تاریخی، می‌تواند مبنای بحث «تطور» محتوایی آن باشد. دعوایی که امروز در مباحث هویت ملی مشاهده می‌شود به واسطه دوگانه‌های شکل گرفته در این حوزه است؛ دوگانه ایران و اسلام، دوگانه اسلام و غرب و غیره. آن چه اهمیت دارد دیده شدن هویت ملی بر اساس منطق تطور است. به-این‌صورت‌ که هویت ملی ایران از مراحل مختلف تاریخی، مولفه‌هایی را جذب و همراه خود کرده است و این باعث شکل‌گیری هویت مستقر ایرانیان در طول تاریخ خود شده است؛ هر چند در  دوره مدرن با وجود امتزاج‌های عملی، در واقعیت اما در عالم نظر، هنوز چالش‌ها و موانع معرفتی زیادی وجود دارد. مقاله‌ی حاضر درصدد پاسخ به این پرسش است که مسئله هویت ملی ایران در بستر مراحل تاریخی‌اش چگونه قابل توضیح است؟ در این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و رهیافت‌‌ جامعه‌شناسی تاریخی به‌گونه-ای محتوایی به سئوال مذکور پاسخ داده می‌شود. فرضیه مقاله این است که هویت ملی ایران با طی‌کردن مراحل تاریخی باستانی، اسلامی و مدرن، عناصری را جذب و همراه خود کرده است که هم جنبه انباشتی و فرایندی این هویت تقویت شده و هم نحوه‌ بقا و بازتولید آن مورد توجه قرار گرفته است.