فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از پژوهش حاضر، بومی‌سازی و تعیین روایی و پایایی نسخۀ فارسی پرسشنامۀ منبع کنترل ترافیکی بود. جامعۀ آماری این مطالعۀ کاربردی را رانندگان دارای گواهینامۀ معتبر در شهر مشهد تشکیل می‌دادند. این پرسشنامه به روش تصادفی در تابستان سال 1399، به‌صورت میدانی و از طریق صحبت حضوری با رانندگان در سطح شهر و سپس ارسال لینک پرسشنامه در شبکه‌های اجتماعی برای آن‌ها تکمیل شد. نمونۀ این پژوهش شامل 405 راننده (289 مرد و 197 زن) بود که پرسشنامۀ جدید منبع کنترل ترافیکی رانندگان را که براساس نسخۀ رومانیایی (TLOC-RO) تنظیم شده بود، تکمیل کردند. روایی سازۀ پرسشنامه با دو روش تحلیل‌عاملی اکتشافی و تحلیل‌عاملی تأییدی و پایایی ابزار با استفاده از آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی با استفاده از نرم‌افزارهای LISREL8/8 و SPSS22 بررسی شد. تحلیل‌عاملی، وجود پنج مؤلفۀ تشخیص داده‌شده در پرسشنامۀ اصلی را تأیید کرد که درمجموع 8/54 درصد از کل واریانس را تبیین می‌کنند. همچنین پایایی مقیاس با روش ضریب آلفای کرونباخ برای منبع کنترل درونی 80/0 و برای منبع کنترل بیرونی که شامل چهار خرده‌مقیاس سرنوشت/شانس، سایر رانندگان، محیط و وسیلۀ نقلیه و عقاید مذهبی بود، به‌ترتیب 79/0، 79/0، 76/0، 92/0 به‌دست آمد. این یافته‌ها نشان داد که نسخۀ فارسی پرسشنامۀ منبع کنترل ترافیکی برای رانندگان ایرانی از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است و برای استفاده در مطالعات آینده و تعیین منبع کنترل رانندگان، در حد قابل‌قبولی می‌توان از آن بهره گرفت.