تدوین بستۀ توانمندسازی روان‌شناختی والدین و ارزیابی اثربخشی آن بر پریشانی روان‌شناختی نوجوانان با تعامل والد-فرزندی ناکارآمد

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، تهران، ایران.

3 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، تهران ، ایران.

doi
10.22059/japr.2022.327250.643913
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین بستۀ توانمندسازی روان‌شناختی والدین و ارزیابی اثربخشی آن بر پریشانی روان‌شناختی دانش‌آموزان با تعامل والد-فرزندی ناکارآمد انجام گرفت. روش پژوهش، کاربردی و در بخش کیفی، تحلیل مضمون به روش قیاسی و در قسمت کمی نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری را دانش‌آموزان با تعامل والد-فرزندی ناکارآمد شهر تهران در سال تحصیلی 1399-1398 و والدین آنان تشکیل دادند. 40 دانش‌آموز با تعامل والد-فرزندی ناکارآمد به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه قرار گرفتند (هر گروه 20 نفر). والدین دانش‌آموزان حاضر در گروه آزمایش توانمندسازی روان‌شناختی (10 جلسه) را دریافت کردند. پس از شروع مداخله، 4 نفر در گروه آزمایش و 3 نفر در گروه گواه از پژوهش انصراف دادند. پرسشنامه‌های این پژوهش شامل پرسشنامۀ رابطۀ والد-فرزندی (PCRQ) و پریشانی روان‌شناختی (PDQ) بود. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوۀ تحلیل واریانس آمیخته تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان می‌دهد بستۀ توانمندسازی روان‌شناختی از نظر متخصصان دارای روایی محتوایی کافی است. همچنین این بسته بر پریشانی روان‌شناختی (0001>P؛ 54/0=Eta؛ 22/39=F) دانش‌آموزان با تعامل والد-فرزندی ناکارآمد تأثیر داشته است. براساس یافته‌های حاصل از پژوهش حاضر، بستۀ توانمندسازی روان‌شناختی با بهره‌گیری از انعطاف‌پذیری روانی، آموزش سبک فرزندپروری بهنجار و مشارکت هیجانی روشی کارآمد برای کاهش پریشانی روان‌شناختی دانش‌آموزان است. در پیشنهادی کاربردی بیان می‌شود بستۀ توانمندسازی روان‌شناختی در کلینیک‌های روان‌شناختی استفاده شود.