تحلیل رابطۀ میان شکل گیری و تداوم استقرار محوطه های دورۀ نوسنگی با بستر محیطی آن ها در دشت سرفیروزآباد کرمانشاه، غرب زاگرس مرکزی
نویسندگان
1 پژوهشگر پسادکترا، رشتة باستان شناسی، دانشگاه تهران
2 استاد گروه باستان شناسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jphgr.2020.285488.1007418چکیده
محیط جغرافیایی، بهویژه بستر طبیعی آن، پهنة همة کنشها و واکنشهای حاصل از پدیدههای مستقر در سطح زمین است. محیط طبیعی مهمترین عامل در جهت شکلگیری سکونتگاههای انسانی خصوصاً در ادوار مختلف است. عواملی همچون ارتفاع از سطح دریا، شیب، ساختار زمینشناسی، گسل، منابع آب، خاک، پوشش گیاهی، و کاربری اراضی هر کدام بسترهای طبیعیاند که در پراکنش استقرارهای انسانی نقش مؤثری دارند. هدف از این پژوهش بررسی نقش عوامل محیطی و میزان تأثیر آنها در مکانگزینی سکونتگاههای نوسنگی دشت سرفیروزآباد است. بهمنظور دستیابی به اهداف پژوهش، یازده معیار طبیعی بهعنوان عوامل محیطی یا متغیر مستقل و مساحت محوطههای باستانی بهعنوان متغیر وابسته درنظر گرفته شد. بهمنظور بررسی این عوامل، از نرمافزار ArcGis و SPSS و روشهای تحلیل کمّی از نوع آمار استنباطی با روش همبستگی پیرسون استفاده شد. علاوهبرآن، برای بررسی میزان تأثیر چند متغیر مستقل در متغیر وابسته از رگرسیون خطی چندگانه استفاده شد. نتایج نشان میدهد که محوطههای دورة نوسنگی با عوامل طبیعی از جمله شاخههای فرعی رودخانهها یا مسیلهای فصلی، مسیرهای فرعی یا خاکی، و درجة شب رابطة مستقیمی دارند و تعدادی از دیگر عوامل محیطی نیز رابطة اندکی با محوطههای باستانی دارند.
