ارکان منافع در«تعارض منافع» در حقوق شرکتهای تجاری (مطالعه تطبیقی حقوق فرانسه و ایران)

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران؛

2 دانش آموخته دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22034/ijts.2026.2074814.4203
چکیده

تعارض منافع یکی از چالش‌های اصلی و پیچیده در حوزه حاکمیت شرکتی است. با این حال، ادبیات حقوقی ایران در تعریف دقیق «منافع درگیر» در این تعارض با ابهام روبروست و عمدتاً به مصادیق قانونی اکتفا شده است. فقدان یک چارچوب مفهومی منسجم برای شناسایی منافع متعارض، حقوق ذینفعان را در خطر قرار می دهد. در این وضعیت مسئله اصلی شناسایی ارکان منافع متعارض است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و مطالعه تطبیقی دکترین پیشرو حقوق فرانسه، این فرضیه را اثبات می کند که این تعارض از تقابل دو رکن اصلی شکل می‌گیرد: نخست، «منفعت شرکت» به عنوان یک منفعت مستقل و معیار و دوم، «منفعت شخصی» (اعم از مادی و معنوی) که نوآوری این پژوهش، ارائه روشی برای شناسایی آن از طریق تحلیل «پیوندهای منافع» است. این چارچوب، مبنایی برای تفسیر منسجم قوانین و ارائه راهکارهای عملی در نظام حقوقی ایران را فراهم می‌آورد.