ویژگیهای توصیفی وردایست بر روی جو ایران در فصول گذار
نویسندگان
1 استاد اقلیم شناسی، دانشگاه زنجان، ایران
2 دانشیار اقلیم شناسی، دانشگاه کردستان، ایران
3 دانشجوی دکتری تغییر اقلیم، دانشگاه زنجان، ایران
doi
10.22059/jphgr.2020.285740.1007423چکیده
وردایست یک لایة مرزی بین دو لایة اتمسفر با ویژگیهای بسیار متفاوت است. این منطقه نقش بسیار مهمی در هوا و اقلیم جهانی و منطقهای دارد. در این پژوهش برای شناسایی وردایست بر روی جو ایران در ماههای فصل پاییز و بهار از دادههای دما و ارتفاع ژئوپتانسل پایگاه ECMWF برای ترازهای 700 تا 50 هکتوپاسکال با تفکیک مکانی 25/0×25/0 درجة قوسی و مشاهدات روزانه در بازة زمانی 1979 تا 2018 بهره گرفته شد. با توجه به تأثیرات و اهمیت وردایست، سعی شد وردایست و عواملی که احتمال ارتباط آنها با وردایست میرفت بررسی شود. نتایج بهدستآمده از این پژوهش نشان داد که روند تغییرات ترازهای فشار وردایست در همة ماههای فصل بهار و ماههای اکتبر و نوامبر منظم بوده و با افزایش عرض جغرافیایی ارتفاع ترازهای فشار وردایست کاهش مییابد. بررسی تغییرات ارتفاع وردایست در رابطه با ترازهای فشار وردایست نیز نشان داد که در فصول واکاویشده این دو نمایه با هم هماهنگ نیستند. براساس نتایج این پژوهش، مشخص شد که احتمال ارتباط وردایست با عوامل محلی پایین است و در بین همة متغیرهای موردبررسی در همة ماههای دو فصل موردمطالعه دمای تراز پایین و بالای وردایست بیشترین تأثیر را در روی وردایست دارند.