نقش قوانین سهگانه تارد در حبسزدایی و وضع مجازات جایگزین حبس در حقوق کیفری ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی.
2 استادیار، گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. (نویسنده مسؤول)
3 استادیار، گروه حقوق، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jccj.2025.470819.1617چکیده
حقوق کیفری ایران طی یک دهه اخیر تلاشهای در راستای کیفرزدایی و حبسزدایی انجام داده است. بررسی مبانی این اقدامات و به عبارتی تأثیرگذاری نظریات جرمشناسی بر این سیاستگذاری از موضوعات مهم و محل بحث است. بر همین اساس هدف مقاله حاضر بررسی نقش قوانین سهگانه «گابریل تارد» در حبس زدایی و وضع مجازات جایگزین حبس در حقوق کیفری ایران است. نظریه تارد بر نقش تقلید و یادگیری در ارتکاب جرم دارد. قوانین گابریل تارد در اتخاذ تدابیر رویکرد حبسزدایی و وضع مجازات جایگزین حبس تأثیرگذار بوده است. قانون کاهش مجازاتهای تعزیزی مصوب 1399 و پیش از آن وضع مجازاتهای جایگزین حبس در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 را میتوان تأثیر تأثیر قوانین تارد بر حقوق کیفری ایران دانست. از دیدگاه نظریه تارد مجازات زندان به دلایلی چون جرمزابودن محیط زندان، پیامدهای منفی و روانی زندان برای زندانیان و پیامدهای غیراخلاقی و آثار زیانبار فرهنگ زندان با توجه به ماهیت تقلیدیبودن انسان، بر جرم تأثیرگذار است، لذا اتخاذ سیاست حبسزدا در کاهش جرایم ضروری است.