بررسی فعالیت آنتی باکتریایی، ضد تکثیری و محتوای فنلی و فلاونوئیدی عصاره آبی گیاه سیرموک (Allium canadense)

نویسندگان

1 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

4 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22034/jpr.2025.2261
چکیده

یکی از روش‌های درمانی متداول در طب سنتی و مدرن استفاده از گیاهان دارویی است. در این پژوهش ترکیبات فیتوشیمیایی، محتوای فنلی و فلاونوئیدی، فعالیت آنتی باکتریایی و سمیت سلولی عصاره آبی گیاه سیرموک برای اولین بار در دنیا مورد ارزیابی قرارگرفت. میزان محتویات فنلی و فلاونوئیدی تام و شناسایی گروه‌های عاملی ترکیبات موجود در عصاره ی آبی گیاه با استفاده از روش فولین-سیکالتو، رنگ سنجی کلرید آلومینیوم و آنالیز طیف سنجی FTIR انجام شد. سمیت سلولی غلظت‌های مختلف عصاره 150،100،50 و 200 میکروگرم بر میلی‌لیتر در زمان‌های 24، 48 و 72 ساعت بر رده سلولی سرطان پستان MCF-7 با روش MTT سنجیده شد. خاصیت ضد باکتریایی عصاره گیاه با روش انتشار دیسک و حداقل غلظت بازدارندگی و کشندگی با روش براث میکرودایلوشن صورت گرفت. محتوای فنلی و فلاونوئیدی عصاره آبی گیاه به ترتیب برابر 02/0±06/118 میلی‌گرم گالیک اسید در گرم عصاره‌ی خشک و 03/0±16/90 میلی‌گرم کوئرستین در گرم عصاره‌ی خشک محاسبه شد. طیف FTIR نیز وجود مولکول‌های زیستی حاوی گروه هیدروکسیل و حلقه‌ی آروماتیک را نشان داد. در تیمار سلول‌های سرطانی با عصاره گیاه آبی سیرموک اثرات ضد تکثیری ملاحظه شد؛ بیشترین تاثیر در 72 ساعت با 200 میکروگرم بر میلی‌لیتر و 48 ساعت با 150 و 200 میکروگرم بر میلی‌لیتر بود. عصاره آبی روی باکتری‌های گرم منفی تاثیر کشندگی بیشتری نشان داد و رشد سودوموناس آئروژینوزا را بیشتر مهار نمود. تأثیر مثبت عصاره‌ی آبی سیرموک علیه سلول‌های سرطانی و باکتری‌ها ممکن است مربوط به ترکیبات مختلف نظیر فنل و فلاونوئیدی باشد.