نقش میانجی‌گری نیازهای بنیادین روان‌شناختی در رابطۀ عملکرد خانواده با شادکامی در دانشجویان کارشناسی ساکن خوابگاه دانشگاه الزهرا

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی ، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 استادیار گروه روان شناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 استادیار گروه مشاوره و راهنمایی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2022.313228.643693
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی‌گری نیازهای بنیادین روان‌شناختی در رابطۀ عملکرد خانواده با شادکامی بود. جامعۀ آماری این پژوهش را دانشجویان کارشناسی ساکن خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) تهران تشکیل دادند که در سال تحصیلی ۱۳۹۹-۱۳۹۸ مشغول به تحصیل بودند و از میان آن‌ها 300 نفر به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. روش پژوهش کاربردی و از نوع توصیفی-همبستگی بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی و برای تعیین نرمال‌بودن داده‌ها از کجی و کشیدگی و روش تحلیل مسیر برای ارزیابی مدل پیشنهادی استفاده شد. ابزارهای جمع‌آوری داده شامل ابزار سنجش عملکرد خانواده (FAD)، فرم کوتاه پرسشنامۀ شادکامی آکسفورد (OHQ_SF) و پرسشنامۀ نیازهای بنیادین روان‌شناختی (BPNS) بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش از نرم‌افزار Spss 24 و Amos 24 استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد تمامی خرده‌مقیاس‌های متغیر عملکرد خانواده همبستگی معناداری با شادکامی دارند. مدل تجربی اصلاح‌شده دارای شاخص‌های برازش مطلوب است. عملکرد خانواده (حل‌ مسئله، نقش‌های خانوادگی، همراهی عاطفی، درگیری عاطفی، عملکرد عمومی خانواده، کنترل رفتاری) نیز اثر مستقیم و غیرمستقیم بر شادکامی دارد. علاوه‌براین، نیازهای بنیادین روان‌شناختی (خودمختاری، شایستگی و ارتباط) در رابطۀ بین عملکرد خانواده و شادکامی نقش میانجی‌گری سهمی دارد.