مدل ساختاری روابط بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه با کمال‌طلبی نوجوانان تیزهوش: نقش واسطة باورهای فراشناختی و میزان محبوبیت والدین

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران،تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

4 استاد ممتاز گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2022.318235.643744
چکیده

هدف مطالعة حاضر آزمون مدل ساختاری روابط بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه با کمال‌طلبی نوجوانان تیزهوش: نقش واسطة باورهای فراشناختی و میزان محبوبیت والدین بود. روش مطالعة حاضر نیز همبستگی براساس مدل‌یابی مطالعات ساختاری و از نظر هدف نیز کاربردی بود. جامعة آماری پژوهش حاضر دختران مشغول به تحصیل در مدارس سمپاد شهر تهران در سال تحصیلی 1400-1399 بودند. در این میان، با استفاده از روش نمونه‌گیری دردسترس، پس از حذف پرسشنامه‌های ناقص، 300 نفر به‌عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند و به پرسشنامه‌های مقیاس محبوبیت والدین (PPS)، باورهای فراشناختی کارترایت هاتون و ولز (MCQ-30)، مقیاس کمال‌طلبی (MPS) و طرحواره‌های ناسازگار اولیه (MPSQ) پاسخ دادند. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری و تحلیل چندسطحی در نرم‌افزار HLM استفاده شد. یافته‌های حاصل از آزمون مدل نشان داد اثر مستقیم محبوبیت والدین (22/0) و باورهای فراشناختی (21/0-) بر کمال‌طلبی مثبت به‌ترتیب مثبت و منفی، و اثر مستقیم محبوبیت والدین (47/0-) و باورهای فراشناختی (19/0) بر کمال‌طلبی منفی نیز به‌ترتیب منفی و مثبت است که در سطح 01/0 معنا‌دار بودند. طرحواره‌های ناسازگار اولیه با ضریب 49/0- بر محبوبیت والدین و با ضریب 23/0 بر باورهای فراشناختی در سطح 001/0 اثر معنا‌داری دارند. آثار غیرمستقیم نیز نشان داد طرحواره‌های ناسازگار اولیه با ضریب 15/0- به‌دلیل محبوبیت والدین و باورهای فراشناختی بر کمال‌طلبی مثبت و با ضریب (27/0) بر کمال‌طلبی منفی اثر داشتند. نتایج در حالت کلی نشان داد، مدل آزمون‌شده در مطالعة حاضر با مدل مفهومی اولیه برازش مناسب دارد و می‌توان از این مدل در کمال‌طلبی استفاده کرد.