مبانی جرمانگاری عملیات مجرمانه بیبهره در حقوق جزای ایران و فقه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 استاد، گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. (نویسنده مسؤول)
doi
10.22034/jccj.2022.356243.1076چکیده
رفتاری که به قصد تحقق جرم تام معینی واقع میشوند، ولی بهعلت دخالت عوامل غیرارادی، بینتیجه میمانند نیز جرم شناخته میشوند. این نوع اعمال، تحت عنوان عملیات مجرمانه بیبهره شناخته شده و مصادیق آن در حقوق کیفری ایران عبارتند از: شروع به جرم، جرم عقیم و جرم محال. جرم موضوع ماده 122 قانون مجازات اسلامی 1392 و تبصره ذیل آن، منطبق با مصادیق مجرمانه مذکور است. تحقق عملیات مذکور، ضمن ظهور حالت خطرناک مرتکب، موجب تهدید حقوق دیگران و برهمخوردن نظم و امنیت عمومی جامعه شده و برخلاف اخلاق متعارف محسوب میشود. این تحقیق که به روش تحلیلی ـ توصیفی انجام گرفته است، نشان میدهد، جرمانگاری عملیات مجرمانه بیبهره، براساس اصول مختلف ناظر بر جرمانگاری در حقوق جزای عرفی نظیر اصل ضرر، عدالت کیفری بازدارنده، حالت خطرناک مرتکب و در حقوق جزای اسلامی برمبنای قواعد تعزیر، حرمت مقدمه حرام و تجری قابل توجیه است.
