ویژگیها، نوآوریها و چالشهای آییننامه سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور مصوب 1400
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران. (نویسنده مسؤول)
doi
10.22034/jccj.2025.417604.1390چکیده
پیشبینی حبس در نظام کیفری جمهوری اسلامی ایران تنها جنبه سزادهی ندارد و اهداف اصلاحی نیز بر آن مترتب است. اهتمام تدوینکنندگان آییننامه اخیر بر این بوده است تا با فراهمساختن بستر قانونی مطلوب مسیر اصلاح و بازگشت زندانی به جامعه را هموار سازند، لذا این آییننامه واجد نوآوریهای متعددی است که پیشبینی بهرهمندی از ظرفیت گروههای جهادی، تشکلهای مردمنهاد و کارآفرینان در تمام ابعاد اصلاح و تربیت و اشتغال و حرفهآموزی مددجویان، ارتقای کیفیت طبقهبندی زندانیان، پیشبینی مقررات مطابق با استانداردهای جهانی برای مددجویان طیف سنی نوجوانان از این جمله میباشند، اما متأسفانه باید گفت در مواردی نیز با مشکلات و چالشهایی روبهرو میباشد، ازجمله عدم تصویب یک قانون در حوزه مدیریت زندانها و حقوق زندانیان، عدم سازگاری محیط زندانها با آییننامه، عدم کاربردیبودن شیوه طرح، تشکیل و انتخاب اعضای شورای طبقهبندی که این چالشها مانع از تحقق هدف اصلی زندان که همان اصلاح و تربیت و بازپروری مجرمان میباشد، گردیده است. امروزه از طرفی شاهد نقض حقوق زندانیان در زندانها هستیم و از طرفی دیگر تورم در جمعیت زندانیان با اشباع زندانها، سوءتغذیه، نبود مراقبتهای پزشکی، شیوه بیماریهای واگیردار و عفونی، فساد رفتاری، شیوع بیماریهای ویروسی سلامت جسمی و روحی ایشان را در خطر قرار داده است. باید تأکید نمود فقدان پرسنل آموزشدیده، مجرب و متخصص و نبود منابع مالی کافی در زندانها و نیز عدم اجرای صحیح قوانین، نبود نظارتهای لازم، منجر به عدم اجرای عدالت و تضییع حقوق این گروه از جامعه میگردد.
