اثربخشی آموزش نظریۀ انتخاب و واقعیت‌درمانی بر کاهش پرخاشگری و هیجان‌های منفی نوجوانان دختر

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی خانواده، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی خانواده، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2022.324308.643851
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش نظریۀ انتخاب و واقعیت‌درمانی بر کاهش پرخاشگری و هیجان‌های منفی نوجوانان دختر انجام شد. این پژوهش کاربردی و جزء پژوهش‌های نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ پژوهش شامل دانش‌آموزان دختر پایۀ دهم و یازدهم مدارس متوسطه شهرستان آمل در سال تحصیلی 1397- 1396 بود. 28 نفر از این دانش‌آموزان به شیوۀ نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل اختصاص داده شدند. داده‌های پژوهش با استفاده از پرسشنامۀ پرخاشگری نواکو (AGQ) و فرم کوتاه مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (21DASS-) در دو مرحلۀ پیش‌آزمون و پس‌آزمون گردآوری شد. گروه آزمایش 8 جلسه آموزش واقعیت‌درمانی دریافت کرد؛ درحالی‌که گروه کنترل مداخله‌ای را دریافت نکردند. داده‌های گردآوری‌شده در دو مرحلۀ پیش‌آزمون و پس‌آزمون با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره (مانکووا) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد آموزش نظریۀ انتخاب و واقعیت‌درمانی سبب کاهش مؤلفه‌های پرخاشگری شده است (05/0p<) اما تغییر معناداری را در کاهش افسردگی، اضطراب و استرس به‌عنوان هیجان‌های منفی ایجاد نکرده است (05/0p>). براساس یافته‌های پژوهش می‌توان از آموزش نظریۀ انتخاب و کاربرد واقعیت‌درمانی برای کاهش پرخاشگری و افزایش سطح مسئولیت‌پذیری در دختران نوجوان استفاده کرد.