میزان بهرهگیری از آموزههای نظریه کنترل برای مقابله با جرایم رایانهای در سیاست جنایی ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.
2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)
4 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.
doi
10.22034/jccj.2024.448888.1517چکیده
در نظریه کنترل، فرض بر آن است که انسان، در شرایط عادی و معمولاً مرتکب جرم میشود، مگر آنکه کنترلهای درونی یا بیرونی مانع او بشوند، لذا آموزههای این نظریه، بیشتر بر مفهوم پیشگیری تأکید دارند. از آنجا که پیشرفت تکنولوژی، جرایم جدیدی، مثل جرایم رایانهای را بهدنبال داشته است، این پژوهش، سعی دارد با روش توصیفی ـ تحلیلی و ابزار کتابخانهای به بررسی جلوههای بهرهگیری از آموزههای مبتنیبر پیشگیری نظریه کنترل در لایههای مختلف سیاست جنایی ایران بپردازد. یافتههای پژوهش، نشان میدهد که سیاست جنایی تقنینی, وظیفه قانونگذاری در یک کشور است که درخصوص جرایم سایبری, قانونگذار در قوانین و مقررات مربوط, گاه بهطور ضمنی و گاه بهطور صریح به استفاده از تدابیر فنی جهت تحقق امنیت فضای سایبر پرداخته است. در سیاست جنایی مشارکتی, برای پیشگیری از جرم و مبارزه با آن از اسباب و وسایل مختلف دولتی و غیردولتی کمک گرفته میشود. در سیاست جنایی قضایی که در تصمیمها و رویههای قضایی دادسراها و دادگاهها منعکس میشود, قوه قضاییه با رویکرد پیشگیرانه درخصوص جرایم سایبری با کمک نهادهایی مانند مرکز ماهر (مرکز مدیریت امداد و هماهنگی عملیات رخداد) و مرکز آپا (مرکز آگاهی رسانه, پشتیبانی و امداد رایانهای) و پلیس فتا فعالیت مینماید.