واکاوی تجارب و واکنش‌های ارتباطی زوجین در قرنطینۀ خانگی بیماری کووید-19 مطالعه‌ای پدیدارشناسانه

نویسندگان

1 استادیار گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 دانشجوی دکترا مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

4 کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشکده روا‌‌‌ن‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

5 استاد روانسنجی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه بارسلونا، بارسلونا، اسپانیا

doi
10.22059/japr.2022.321654.643809
چکیده

هدف از این پژوهش، واکاوی تجارب و واکنش‌های ارتباطی زوجین در بحران کووید-19 بود. این پژوهش با هدف بنیادی و رویکرد کیفی و با استفاده از طرح پدیدارشناسی توصیفی انجام گرفت. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی زوجین ساکن شهر تهران بود که در سال 1399 تجربۀ قرنطینۀ خانگی را داشتند یا در حال تجربۀ آن بودند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و دردسترس صورت گرفت و شامل 10 زوج بود. ابزار پژوهش، مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته بود و تجزیه و تحلیل یافته‌ها، به روش کلایزی انجام شد. تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه به شناسایی و طبقه‌بندی 35 مفهوم اولیه و شش مضمون فرعی (تجارب زناشویی-سیستماتیک آزاردهنده، ازهم‌گسیختگی کیفیت و تعادل رابطۀ جنسی، تجارب زناشویی مثبت و خوشایند، راهبردهای فردی-زوجی سازگارشدن با شرایط قرنطینه، زمینه‌سازهای روان‌شناختی بروز و تشدید آشفتگی زناشویی در قرنطینه، زمینه‌سازهای محیطی بروز و تشدید آشفتگی زناشویی در قرنطینه) و یک مضمون اصلی تجارب و واکنش‌های ارتباطی زوجین در شرایط قرنطینۀ خانگی بیماری کووید-19 منجر شد. این یافته‌ها به آشکارشدن تجارب ارتباطی (مثبت-منفی) بین زوجین انجامید. روشن‌شدن این تجارب می‌تواند مبنایی برای طراحی و به‌کارگیری برنامه‌های آموزشی، پیشگیرانه و درمانی با هدف حفظ ثبات نهاد خانواده و همچنین تقویت کیفیت روابط زوجی شود.