اثربخشی آموزش مهارت‌های رفتاردرمانی دیالکتیکی بر نشانه‌های اضطراب و افسردگی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22059/japr.2022.311088.643658
چکیده

هدف این پژوهش بررسی تأثیر مهارت‌های رفتاردرمانی دیالکتیکی بر اضطراب و افسردگی دانش‌آموزان بود. پژوهش نیز براساس گردآوری داده‌ها از نوع آزمایشی و براساس هدف از نوع کاربردی انجام گرفت. جامعة آماری پژوهش را دانش‌آموزان پسر متوسطة اول شهر کوار در سال تحصیلی 1399-1398 تشکیل دادند که از میان آنان، 30 نفر از دانش‌آموزانی که نمرة متوسط به بالا در اضطراب و افسردگی داشتند، انتخاب شدند. روش نمونه‌گیری، تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای بود. برای اجرای مداخلات از پروتکل آموزش مهارت‌های رفتاردرمانی دیالکتیکی ویژه نوجوانان استفاده شد. همچنین برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس اضطراب و افسردگی هاسپیتال (HADS) استفاده شد. روایی ابزار به روش تحلیل عاملی تأییدی (نرم‌افزار AMOS نسخة 24)، پایایی ابزار به روش آلفای کرونباخ (نرم‌افزار SPSS نسخة 24) و معنا‌داری آموزش‌های انجام‌شده به روش مانکووا (MANCOVA) (نرم‌افزار SPSS نسخة 24) بررسی شد. یافته‌های حاصل از تحلیل آماری مانکووا نشان می‌دهد، آموزش مهارت‌های رفتاردرمانی دیالکتیکی تأثیر معنا‌داری بر کاهش اضطراب دانش‌آموزان داشت، اما نتوانست تأثیر معنا‌داری در کاهش افسردگی دانش‌آموزان داشته باشد. نتیجه اینکه به‌طورکلی می‌توان برای کاهش اضطراب دانش‌آموزان از آموزش مهارت‌های رفتاردرمانی دیالکتیکی استفاده کرد، اما آموزش این مهارت‌ها برای کاهش افسردگی دانش‌آموزان نیازمند تأمل و بررسی بیشتر است.