ارزیابی و تحلیل مولفه‌های شاخص تاب آوری اقتصادی در کشورهای درحال توسعه نفتی و غیرنفتی (2021-1970)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد بین‌الملل، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشیار اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

3 استاد اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.22034/ijts.2025.2048120.4078
چکیده

تاب‌آوری اقتصادی به‌عنوان توانایی سیاست‌گذاری یک اقتصاد برای مقاومت در برابر شوک‌ها و بازیابی از اثرات شوک‌ها تعریف می‌شود. این مطالعه به بررسی روندهای سالانه شاخص تاب‌آوری اقتصادی در کشورهای در حال توسعه با تأکید بر تفاوت‌های میان کشورهای نفتی و غیرنفتی در دوره زمانی 1970-2022 پرداخته است. روند سالانه ‌شاخص تاب‌آوری اقتصادی مؤلفه‌های (اقتصادی، اجتماعی، حکمرانی، زیست‌محیطی و پیرامونی) ‌ در کل کشورهای در حال توسعه صعودی بوده که بیانگر بهبود تاب‌آوری اقتصادی است. در مقابل مؤلفه حکمرانی روند نزولی داشته که نشان‌دهنده آن است که هر چه ثبات سیاسی، حاکمیت قانون، کنترل فساد کمتر باشد نظام تدبیر از شایستگی کمتری برخوردار بوده و در مقابل بحران‌ها تاب‌آوری اقتصادی کمتری خواهد داشت. همچنین، نتایج نشان می‌دهند کشورهای غیرنفتی در مقایسه با کشورهای متکی به منابع نفتی به‌طور‌ کلی از تاب‌آوری بالاتری در مؤلفه‌های اقتصادی، حکمرانی، اجتماعی و پیرامونی برخوردارند. در مقابل، کشورهای نفتی به‌دلیل وابستگی به منابع نفتی، نوسانات بیشتری را تجربه‌کرده و تاب‌آوری اقتصادی کمتری داشته‌اند.