مقیاس ایرانی نیک‌زیستی نوجوانان: ساخت و ارزشیابی ویژگی‌های فنی

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده روا‌‌ن‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران

4 کارشناسی روا‌‌ن‌شناسی عمومی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2022.315610.643767
چکیده

هدف از این پژوهش، تهیۀ ابزاری بومی برای سنجش نیک‌زیستی نوجوانان ایرانی براساس مدل پنج‌عاملی ایپوچ (2016) بود. این پژوهش از نظر هدف در زمرۀ پژوهش‌های بنیادی و از نظر شیوۀ گردآوری داده‌ها توصیفی-پیمایشی بود. جامعۀ پژوهش را دانش‌آموزان دورۀ متوسطۀ شهر تهران تشکیل دادند که در دو مرحله و درمجموع 579 نفر (249 دختر و 330 پسر) به‌عنوان گروه نمونه و به شیوۀ تصادفی و دردسترس انتخاب شدند. در مرحلۀ اول، پس از بررسی پیشینۀ پژوهش و انتخاب الگوی نیک‌زیستی نوجوانان ایپوچ به‌عنوان مدل پایه، از مخزن 576 آیتمی اولیه، 121 آیتم توسط متخصصان انتخاب و سپس روایی صوری انجام شد. در مرحلۀ دوم تحلیل آیتم و تحلیل‌عاملی اکتشافی روی مقیاس 99 آیتمی صورت گرفت. نتایج تحلیل آیتم به حذف ده آیتم منجر شد. تحلیل‌عاملی اکتشافی نشان از وجود پنج مؤلفه‌ای داشت که در تطابق با الگوی نظری بود. نتایج تحلیل موازی نیز خبر از غیرتصادفی قرارگرفتن آیتم‌ها در کنار هم و تأیید نتایج تحلیل‌عاملی اکتشافی می‌داد. ضریب همبستگی مؤلفه‌های استقامت با مقیاس اهمال‌کاری (PAS) 52/0-، اشتیاق با انگیزش تحصیلی (ISM) 52/0 و طرد همسالان (PRS) 26/0 بود. همگونی درونی نمرۀ کل و خرده‌مقیاس‌ها در بازۀ 79/0 تا 94/0 بود. تحلیل‌ها با استفاده از نرم‌افزار20-SPSS انجام گرفت. مقیاس نیک‌زیستی نوجوانان، دارای ویژگی‌های روان‌سنجی مناسبی است؛ به‌طوری‌که می‌تواند برای اهداف پژوهشی مورد استفاده قرار گیرد.