اثربخشی ابزارهای مختلف مصاحبه با شاهد عینی صحنۀ جرم در تحکیم حافظه برای دسترسی‌های بلندمدت

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استادیار روان‌شناسی قانونی، دانشکده علوم، دانشگاه باث اسپا، باث، انگلستان

4 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

5 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

6 کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2022.319720.643773
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی مصاحبه‌های مختلف در تحکیم حافظۀ شاهد عینی است. این مطالعۀ کاربردی با روش آزمایشی (پس‌آزمون با گروه کنترل) انجام گرفت. جامعۀ پژوهش شامل دانشجویان کارشناسی دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران در سال تحصیلی 1399-1398 است که از میان آن‌ها 80 نفر (21 مرد و 59 زن) به روش تصادفی خوشه‌ای انتخاب و به چهار گروه مساوی تقسیم شدند. شرکت‌کنندگان ابتدا ویدیویی درمورد سرقت از بانک مشاهده کردند و در جلسۀ دوم، با استفاده از پروتکل‌های مختلف با آن‌ها مصاحبه صورت گرفت (گروه کنترل بدون مصاحبه ماندند). در جلسۀ سوم، برای تمامی شرکت‌کنندگان یک تکلیف یادآوری آزاد برگزار شد. داده‌ها با روش تحلیل واریانس چندمتغیره در نرم‌افزار SPSS-23 بررسی شد. طبق یافته‌ها، بین دو گروه شناختی و خودگردان در هیچ یک از جلسات یادآوری تفاوت معناداری دیده نمی‌شود. همچنین گروه ساختاریافته در جلسۀ نخست، اطلاعات درست کمتری از دو گروه شناختی و خودگردان به یاد آوردند، اما در جلسۀ دوم، این تفاوت فقط با گروه شناختی برقرار بود. یافته‌ها نشان می‌دهد اجرای یادآوری اولیه با استفاده از تکنیک‌های حافظه می‌تواند به تحکیم حافظۀ شاهد عینی و یادآوری جزئیات بیشتر در مصاحبه‌های تأخیری کمک کند.