مدل مفهومی ظرفیت‌سازی نوآوری کسب وکارهای گردشگری متناسب با شرایط ناپایدار محیطی (مطالعه اربیل عراق)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بین الملل مدیریت بازرگانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

3 دانشیار گروه مدیریت دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22034/ijts.2024.2040004.4045
چکیده

هدف از این پژوهش شناسایی عوامل و ارائه مدل مفهومی ظرفیت‌سازی نوآوری برای کسب‌وکارهای گردشگری اربیل عراق در شرایط ناپایدار و بحران‌های محیطی این کشور بود. روش تحقیق از نوع کیفی با رویکرد تماتیک انتخاب شد. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل صاحب‌نظران علمی (اساتید و پژوهشگران دانشگاهی) و صاحب‌نظران اجرایی (مدیران، مشاوران و کارشناسان سازمان‌ها و کسب‌وکارها) در زمینه موضوع پژوهش بودند. تعداد نمونه بر حسب حصول اشباع نظری 18 نفر انتخاب گردید. نمونه‌گیری نیز به روش نظری (قضاوتی) و بر مبنای تخصص، تجربه و مسئولیت صاحب‌نظران انجام شد. ابزار پژوهش مصاحبه‌ اکتشافی نیمه هدایت شده بود. روایی ابزار و نتایج پژوهش براساس مطلوب بودن شایستگی علمی و اجرایی مصاحبه‌شوندگان، تأیید روایی محتوای چارچوب مصاحبه توسط پژوهشگران خبره و میزان توافق بین دو مصحح کدگذاری (72/0) ارزیابی و تأیید گردید. جهت تحلیل یافته‌ها از روش کدگذاری مفهومی چهار مرحله‌ای با رویکرد تحلیل تماتیک استفاده شد. مضامین مستخرج شامل \k[ مضمون کلی، 11 مضمون اصلی، 42 مضمون فرعی و 182 کد محوری بود و براساس آن شبکه مضامین ترسیم گردید. مضامین کلی شامل؛ چالش‌های کارآفرینی و کسب‌وکار در گردشگری، کارآمدی مدیریت صنعت گردشگری برای شرایط ناپایدار، ظرفیت اکوسیستم نوآوری و کارآفرینی گردشگری، توسعه ظرفیت‌ نوآوری در کسب‌وکارهای گردشگری و کارکردهای ظرفیت نوآوری در صنعت گردشگری اربیل بود. براساس یافته‌های پژوهش می‌توان گفت که ظرفیت‌سازی نوآوری متناسب با شرایط بحران در کسب‌وکارهای گردشگری یک فرآیند چندسطحی و چندبعدی است که از طریق زمینه‌یابی و همسوسازی همزمان بخش‌ها و سازوکارهای ظرفیت‌سازی، نوآوری و مدیریت بحران در محیط صنعت گردشگری و سیستم کسب‌وکارهای آن حاصل می‌شود.