تغییر ساختار و مولفه‌های قدرت پس از همه‌گیری کرونا؛ آینده پژوهی تاریخ اکنون

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشکده تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
10.30465/cps.2021.35464.2745
چکیده

همه‌گیری کرونا تغییرات زیادی را بر جوامع انسانی تحمیل کرد. فراگیری این بیماری موجب شد ساختارهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی دنیای معاصر به چالش کشیده شود و به‌دنبال آن ایده‌های جدیدی در مورد آیندة جوامع بشری ارائه شود. از جمله در سطح قدرت سیاسی ایدة سقوط قدرت‌های پیشین، ظهور تمدن‌های جدید و گذار جوامع انسانی به سوی جنگ‌های بیولوژیک پدیدار شده است که در آن به نقش فناوری‌های پیچیدة زیستی و تسلط آن‌ها بر زندگی بشر تاکید می‌شود. بر اساس این ایده انسان معاصر در مواجهه با شرایط جدید مجبور است از آزادی‌های خود چشم بپوشد و تن به تسلط فناوری‌های نوین دهد و حتی روابط اجتماعی خود را از طریق این فناوری‌ها سامان دهد. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوال است که انسان معاصر در مواجهه با تهدیدهای بیولوژیک چگونه از فناوری کمک خواهد گرفت و این امر چه تاثیری در مولفه‌های قدرت باقی خواهد گذاشت. بر اساس آینده پژوهی تاریخ اکنون و رویکرد دانش ـ قدرت فوکو به نظر می‌رسد جهشی در استفاده از فناوری‌‌های نوین در زندگی انسان معاصر روی خواهد داد و این فناوری‌ها نظام قدرت فعلی را تغییر خواهد داد به‌گونه‌ای که تعریف جدیدی از مفهوم امنیت و قدرت سیاسی بر اساس مشارکت بیشتر مردم شکل خواهد گرفت. واکسیناسیون نیز از مولفه‌های مهم شکل دهندۀ قدرت دولت‌ها محسوب خواهد شد.