تحلیل ادراک دانشجویان دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران از مفهوم مدیریت افکار

نویسندگان

1 دانشیار گروه روش‌ها و برنامه‌های آموزشی و درسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش بزرگسالان، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2021.320844.643799
چکیده

هدف پژوهش حاضر تحلیل ادراک و تجربة زیستة دانشجویان تحصیلات تکمیلی از مفهوم مدیریت افکار است. در این راستا از رویکرد پژوهش کیفی و روش پدیدارشناسی استفاده شده است. پژوهش پیش‌رو به لحاظ هدف کاربردی است و میدان پژوهش دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران است. نمونة پژوهش 20 نفر (4 نفر مرد - 16 نفر زن) از دانشجویان تحصیلات تکمیلی (4 نفر دکتری - 16 نفر کارشناسی ارشد) هستند که به روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاکی انتخاب شدند. پس از مصاحبة نیمه ساختاریافته با 14 نفر، اشباع نظری داده‌ها به‌دست آمد، اما برای اعتباربخشی به یافته‌ها، مصاحبه‌ها تا بیستمین نفر ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با استفاده از راهبرد هفت‌مرحله‌ای کلایزی و نرم‌افزار MAXQDA 10 صورت گرفت. به‌منظور اعتبار یافته‌ها، روش بازبینی توسط اعضا به‌کار گرفته شد. همچنین برای رعایت ویژگی‌های کیفی پژوهش، از سه ملاک قابل‌قبول بودن، تأییدپذیری و قابلیت اطمینان استفاده شد. در تحلیل داده‌ها، مدیریت افکار به پنج محور کلیدی مفهوم، نقش، عوامل مؤثر، پیامدها و راهکارها تقسیم شد که درمجموع به 10 مضمون اصلی و 47 زیرمضمون برای مفهوم مدیریت افکار منتج شد. برای محور مفهوم دو مضمون اصلی درک و برداشت و موارد به‌کارگیری و برای هرکدام از چهار محور دیگر، جفت مضمون‌های اصلی عملکردی و روان‌شناختی مطرح و تبیین شد.