بانک توسعه جدید بریکس و امکان سنجی آن در مواجهه با موانع تحریمی بانکی ایران
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
2 دکترای حقوق خصوصی- مدرس دانشگاه
doi
10.22034/ijts.2024.2038382.4035چکیده
بانک توسعه جدید بریکس، بهعنوان یک نهاد بینالمللی، موفقترین بخش ساختار بریکس تلقّی میگردد. هدف و کارکرد این بانک مهیا نمودن منابع مالی جهت پروژههای زیرساختی و توسعه پایدار در کشورهای عضو بریکس و سایر اقتصادهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه، در قالب نهادی مشابه و نه جایگزین بانک جهانی، میباشد. بر مبنای آنکه بانک نهادی نوپا بوده و با توجه به توسعه اخیر قلمرو اعضای آن، در آینده نزدیک میتوان عملکرد این نهاد مالی را در سطح جهانی ارزیابی نمود. امّا، برخی مزایا، همچون به چالش کشاندن ساختار مالی و پولی جهانی، تحقق هدف نهادسازی بینالمللی بریکس و استفاده از ارزهای محلی و تحقق اهداف کنوانسیون چارچوب ملل متحد در مورد تغییر آب و هوا در زمینه تأمین مالی و ارائه تسهیلات به پروژههای توسعه فناوریهای پاک و در مقابل برخی معایب، همچون اختلافات سیاسی اعضا، استمرار حاکمیت دلار و نظام سهمیه و ساختار مدیریتی ناعادلانه نسبت به اعضای جدید مشهود است.بر مبنای نتایج مقاله حاضر با وجود آنکه بانک توسعه جدید بریکس ظرفیت بسیار مطلوبی برای استقلال عملکرد ایران در حوزه سیاست خارجی اقتصادی داشته و میتواند نقش ویژهای را در کاهش اثر تحریمهای بانکی و موانع ناشی از آنها داشته باشد، در وضعیت موجود، حتّی اگر تحریمهای ایالات متحده آمریکا در زمره تحریمهای مشروع موضوع التزام بانک واقع نگردد، محدودیتهای مرتبط با گروه ویژه اقدام مالی مانعی جدی برای اقدام و همکاری با آن میباشد. در پایان مقاله برخی توصیهها و راهبردهای سیاستی در زمینه نحوه تعامل کشورمان با این بانک ارائه گردیده است.