تاثیر روش استخراج، نوع و غلظت حلال و زمان استخراج بر محتوای فنل کل، فلاونوئید کل و فعالیت ضداکسایشی عصارههای خرفه و کنار
نویسندگان
1 استاد بخش بیوتکنولوژی کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان
2 استادیار، بخش علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، بخش بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان
4 دانشیار، بخش علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان
doi
10.30470/jmpb.2025.2060452.1140چکیده
گیاهان دارویی به واسطه داشتن ترکیبات زیست فعال مانند فنلها و فلاونوئیدها، به عنوان منابع مهم ضداکسایشی شناخته میشوند که میتوانند در پیشگیری و درمان بسیاری از بیماریها موثر باشند. ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی به دلیل داشتن خواص ضداکسایشی، ضدالتهابی و ضدسرطانی، توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کردهاند. روشهای استخراج عصاره گیاهان، به ویژه نوع حلال، درصد حلال و زمان استخراج، تاثیر قابلتوجهی بر میزان و نوع ترکیبات استخراج شده دارند. در این پژوهش تاثیر روشهای مختلف استخراج شامل خیساندن و امواج فراصوت، نوع و غلظت حلال (اتانول و متانول در غلظتهای 50 و 70 درصد) و زمان استخراج (5 و 10 دقیقه) بر محتواهای فنل و فلاونوئید کل و خاصیت ضداکسایشی عصارههای گیاهان خرفه و میوه و برگ کنار مورد بررسی قرار گرفت. برای آنالیز آماری از آزمایشهای فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با دو تکرار استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشینه محتوای ترکیبات فنلی در عصاره گیاه خرفه با استفاده از روش خیساندن و حلال متانول 70% و زمان استخراج پنج دقیقه به دست آمد. همچنین، بیشترین محتوای فلاونوئید کل در عصاره برگ کنار در شرایط مشابه به دست آمد. در مورد فعالیت ضداکسایشی، بیشترین فعالیت در عصاره برگ کنار با استفاده از حلال اتانول 70% و زمان استخراج 10 دقیقه به دست آمد. این مطالعه نشان داد که بهینهسازی شرایط استخراج میتواند به طور قابلتوجهی بر کارایی استخراج ترکیبات مفید از گیاهان دارویی تاثیر بگذارد و موجب تولید عصارههایی با خواص ضداکسایشی قویتر شود.