به‌کارگیری هوش مصنوعی برای مقابله با جرایم رایانه‌ای و بهبود عملکرد امنیت سایبری

نویسندگان

1 کارشناس ارشد گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران. (نویسنده مسؤول)

2 دانشیار، گروه جرم‏شناسی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران.

doi
10.22034/jccj.2025.452112.1538
چکیده

جرایم رایانه‌ای، از موضوعات مهم حقوق کیفری بوده، لذا مقابله با آن از اهمیت به‌سزایی برخوردار است. از طرفی هوش مصنوعی به‌شدت فضای مجازی و نوآوری‌های فناوری در زمینه کامپیوتر را دستخوش تغییر کرده است. هدف مقاله حاضر بررسی این سؤال است که هوش مصنوعی در مقابله با جرایم رایانه‌ای و بهبود عملکرد امنیت سایبری چگونه تأثیرگذار است. یافته‌ها بر این امر دلالت دارد که باتوجه به محدودیت‌های انسانی و این حقیقت که ویروس‌ها و کرم‌های رایانه‌ای هوشمند و انعطاف‌پذیر شده‌اند، طراحی عامل‌های با سنسور هوشمند برای مقابله با جرایم رایانه‌ای می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. یکی از حوزه‌هایی که می‌توان با کمک آن امنیت سایبری را بالا برد، هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی از طریق کمک به شناسایی و کشف جرم و در عین حال پیشگیری از جرم، در مقابله با جرایم رایانه‌ای تأثیرگذار است. همچنین امنیت داده و امنیت شبکه از طریق تشخیص تهاجم و شناسایی بات‌نت‌ها، امنیت ایمیل‌ها از طریق شناسایی هرزنامه و شناسایی حملات فیشینگ، مقابله با حساب‌های جعلی، حفاظت از اطلاعات و داده‌های کاربران، احراز هویت و تشخیص فریب احراز هویت، امنیت برنامه و نظارت بر فعالیت کاربران از مهم‌ترین اقدامات هوش مصنوعی در بهبود عملکرد امنیت سایبری است، البته هوش مصنوعی در بهبود امنیت سایبری با برخی محدودیت‌ها مانند عدم شفافیت در فرآیند تصمیم‌گیری هوش مصنوعی، نیاز به داده‌های بالا و ضرورت مشارکت انسانی و تداخل متغیرهای گیج‌کننده مواجه است.