سیاست جنایی ایران و آمریکا در حمایت از آسیب معنوی بزهدیده
نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد آیتالله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران. (نویسنده مسؤول)
2 استادیار، گروه حقوق، دانشگاه غیرانتفاعی شمال، آمل، ایران.
3 دانشجوی دکتری گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد آیتالله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران.
doi
10.22034/jccj.2025.471025.1619چکیده
آسیب معنوی، مجموعه صدماتی است که به روحیه شخص وارد میشود و سبب هتک حیثیت فردی، اجتماعی، شغلی و خانوادگی بزهدیده میشود. از نظر مصداقی، آسیب معنوی در حقوق ایران متوجه حیثیت و شرافت شخص میگردد و بارزترین مصداق آن ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 است و در حقوق آمریکا، آسیب معنوی باعث نقض حریم خصوصی شخص بزهدیده میشود. عدم تعریف دقیقی از آسیب معنوی سبب سردرگمی در جبران آسیب معنوی شده است. سیاست جنایی برای حمایت از آسیب معنوی باعث میشود که اعتماد به دستگاه قضایی افزایش یابد، زمینه بزهکاری ثانویه از بین میرود و گرایش به انتقام شخصی کاهش مییابد. هدف از این پژوهش مطالعه تطبیقی سیاست تقنینی حقوق ایران و آمریکا در حمایت از آسیب معنوی بزهدیده است. روش انجام این پژوهش بهصورت توصیفی ـ تحلیلی است که با نگاهی تطبیقی به موضع فقها، حقوق ایران و آمریکا میپردازد. یافتهها حاکی از این است که آسیب معنوی در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، آیین دادرسی کیفری مورد اهمیت قرار گرفته است. حمایت و جبران خسارت از آسیب معنوی برای بزهدیده شامل ضرر و زیانهای مادی و معنوی ناشی از جرم است. در حقوق آمریکا برای حمایت از بزهدیده روش عذرخواهی و غرامت در نظر گرفته شده است که بهمعنای پذیرش مسؤولیت فرد مقصر میباشد، درنتیجه آسیب معنوی از نظر حقوق ایران و آمریکا پذیرش شده است و در حقوق این دو کشور جبران مالی و غیرمالی راهکار ترمیم آسیب معنوی است.