فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در حوزه نهاد خانواده، از بعد جامعه‌شناسی و حقوق کیفری به ویژه جرم‌شناسی بسیاری از عوامل و متغیرها وجود دارند که می‌توانند در ارتکاب یا پیشگیری از جرم مؤثر واقع شوند. نظام عدالت کیفری ایجاب می‌نماید که ریشه‌های وقوع جرم و تمایل نسبت به آن از کوچکترین عنصر جامعه یعنی خانواده مورد تحلیل قرار گیرد. هرچند در علم جرم‌شناسی بزهکاران را می‌توان به بزهکاران اتفاقی و به عادت تقسیم نمود؛ لیکن در بزهکاران اتفاقی نیز ریشه‌های ارتکاب جرم از اساسی‌ترین نهاد جامعه یعنی خانواده فعال می‌گردد. از سوی دیگر، عوامل ایجاد جرم به‌طورکلی شامل عوامل جسمی و ژنتیکی، عوامل روحی و روانی و همچنین عوامل اجتماعی و اثرات محیطی است که هر سه عامل می‌تواند از پایه‌های خانواده شکل گیرد. بنابراین، خانواده به‌عنوان متغیر مستقل و تأثیر نهاد خانواده بر وقوع یا پیشگیری از جرم به‌عنوان متغیر وابسته شناخته خواهد شد؛ ازاین‌رو عوامل موجود در خانواده با تفکیک عوامل مؤثر در ارتکاب جرم و عوامل مؤثر در پیشگیری از جرم مورد تحلیل قرار می‌گیرد. نتایج بحث حاکی از آن است که چالش‌های موجو در نهاد خانواده از جمله خشونت، تنبیه بدنی، مشغله والدین و مانند آن می‌تواند در وقوع جرم مؤثر باشد و در مقابل، ارتباط عاطفی با فرزندان، مدیریت خانواده و آموزش امور مذهبی می‌تواند بر پیشگیری از جرم اثر مستقیم داشته باشد.