فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

براساس ماده 353 قانون آیین دادرسی کیفری انتشار جریان رسیدگی و گزارش پرونده درصورتی‌که متضمن بیان مشخصات شاکی و متهم و هویت فردی یا موقعیت اداری و اجتماعی آنان نباشد، در رسانه‌ها مجاز است. این در حالی است که رسانه‌های جمعی به غیر از موارد مصرح در قانون، با شطرنجی‌کردن چهره متهمان، تصویر آن‌ها را در مراحل مختلف رسیدگی قضایی، ازجمله مرحله دادرسی در دادگاه منتشر می‌کنند. پژوهش حاضر انتشار این تصاویر را از منظر حقوق مورد بررسی قرار داده است. قابل ذکر است که اطلاعات مربوط به پیشینه، ادله حقوقی و بخش نتایج تحقیق به روش اسنادی کتابخانه‌ای گردآوری و داده‌های مربوط به سنجش میزان شناسایی هویت متهم در میان گروه‌های هدف به روش آزمایشی جمع‌آوری و برای تحلیل داده‌های آماری از نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. براساس یافته‌های این پژوهش، انتشار این تصاویر در مرحله رسیدگی دادگاه از تلویزیون مبتنی‌بر ﻣﺎده ٣٥٣ ﻗﺎﻧﻮن آﻳﻴﻦ دادرسی کیفری در حکم افترا بوده و باتوجه ﺑﻪ ﻣﺎده ٦٩٧ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اسلامی ﺑﺨﺶ ﺗﻌﺰﻳﺮات و ﻣﺠﺎزاتﻫﺎی ﺑﺎزدارﻧﺪه مصوب ١٣٧٥، ﻣﺠﺎزات آن ﺑﻪ ﺟﺰ در مواردی ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻳﻚ‌ﻣﺎه ﺗﺎ ﻳﻚ‌ﺳﺎل ﺣﺒﺲ و ﺗﺎ ٧٤ ﺿﺮﺑﻪ ﺷﻼق ﻳﺎ یکی از آنﻫﺎ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. از طرفی انتشار این تصاویر باتوجه به اصل 175 قانون اساسی مخالف رسالت متعهدانه رسانه ملی در قبال عرضه اطلاعات و همچنین مخالف اصل برائت است. مضاف بر آن‌که پخش این‌گونه گزارش‌ها، باتوجه به شناسایی هویت متهم، نقض اصل شخصی‌بودن مجازات‌هاست و تنبیه مضاعفی را به گردن شخص متهم و خانواده او تحمیل می‌کند.