فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامۀ پرورش مهارت‌های تفکر، مدل برکفیلد بر پیشرفت تحصیلی، تاب‌آوری تحصیلی و تفکر انتقادی دانش‌آموزان صورت گرفته است. پژوهش حاضر از نظر روش نیمه‌آزمایشی و از نظر هدف کاربردی است و در چارچوب طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه قرار دارد. جامعۀ آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان پسر مشغول به تحصیل رشتۀ تجربی متوسطۀ دوم استان البرز در سال تحصیلی 1398-1397 است که در یکی از آزمون‌های آزمایشی معتبر سطح کشور برای آمادگی کنکور سراسری شرکت داشتند. نمونه‌گیری به روش نمونۀ دردسترس انجام شده و شامل سی دانش‌آموز پسر متوسطه دورۀ دوم رشتۀ تجربی یکی از دبیرستان‌های شهر کرج است که به‌صورت تصادفی در دو گروه پانزده نفری به گروه‌های آزمایشی و گواه منصوب شدند. برای گردآوری اطلاعات در این پژوهش از پرسشنامۀ سیاهۀ تاب‌آوری تحصیلی ساموئلز (SARI) و سیاهۀ گرایش به تفکر انتقادی ریکتس (CTDI) و نمرۀ تراز آزمون آزمایشی استفاده شد. برنامۀ اجرایی به مدت هشت جلسۀ آموزش گروهی 90 دقیقه‌ای برای گروه آزمایش اجرا شد، اما گروه گواه، آموزشی دریافت نکرد. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و نرم‌افزار IBM SPSS (نسخۀ 23) استفاده شد. یافته‌ها حاکی از معناداری اثر برنامه در ارتقای تفکر انتقادی دانش‌آموزان در سه مؤلفۀ خلاقیت، بلوغ شناختی و درگیری ذهنی، و تاب‌آوری تحصیلی در دو مؤلفۀ مسئله‌محور-مثبت‌نگر و جهت‌گیری آینده و پیشرفت تحصیلی بود. براساس نتایج پژوهش گنجاندن این مقوله در برنامه آموزشی دانش‌آموزان متوسطه دورۀ دوم که در آزمون‌های آمادگی کنکور با ناکامی مواجه هستند، می‌تواند مفید باشد.