اثربخشی آموزش گروهی-مجازی برنامة مداخله‌ای حمایت از نیازها بر کامروایی نیازهای اساسی روان‌شناختی و بهزیستی کارکنان

نویسندگان

1 دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشیار، مطالعات برنامه درسی و آموزش، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

doi
10.22059/japr.2021.314483.643708
چکیده

هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش گروهی-مجازی «برنامة مداخله‌ای حمایت از نیازها» بر کامروایی نیازهای اساسی روان‌شناختی و بهزیستی کارکنان است. روش پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و طرح پژوهش نیز نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه گواه است. جامعة آماری پژوهش شامل تمامی کارکنان و سرپرستان بلافصل آنان در شرکت بهره‌برداری نفت و گاز مارون در سال 1399 است. از این جامعه، 30 سرپرست به روش نمونه‌گیری هدفمند و به‌صورت تصادفی ساده در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر) انتخاب شدند. از میان کارکنان هر سرپرست، 2 تا 3 نفر به‌منظور بررسی تأثیر مداخلة آموزشی به‌صورت تصادفی ساده انتخاب شدند که مجموع تعداد آن‌ها 83 نفر (81 نفر مرد و 2 نفر زن) بود. ابزار پژوهش شامل مقیاس کامروایی نیازها در محیط کار (NSa-WS) تاولین و استنلینگ و مقیاس بهزیستی کارکنان (EWB) ژنگ و همکاران بود. مداخله شامل آموزش برنامة مداخله‌ای حمایت از نیازها در هشت جلسة 90 دقیقه‌ای بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم‌افزار SPSS نسخة 24 انجام شد. نتایج نشان می‌دهد، آموزش برنامة مداخله‌ای حمایت از نیازها بر کامروایی نیاز به خودمختاری، نیاز به شایستگی و نیاز به ارتباط و نیز افزایش سطح بهزیستی کارکنان تأثیر معنا‌داری دارد (05/0p<). با توجه به نتایج این پژوهش، آموزش برنامة مداخله‌ای حمایت از نیازها مداخله‌ای اثرگذار است که سازمان‌ها می‌توانند از این برنامه برای ارتقای بهزیستی کارکنان و نیز کامروایی نیازهای روان‌شناختی آنان استفاده کنند.