تسری شرط داوری به شخص ثالث در مقررات سازمان های بین المللی داوری و نظام حقوقی ایران
نویسندگان
1 دکتری حقوق خصوصی ،دانشیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز
2 دکتری حقوق بین الملل، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
doi
10.22034/ijts.2024.2025362.3971چکیده
مداخله اشخاص ثالث در فرآیند داوری یکی از بحث برانگیزترین موضوعات در عرصه داوری داخلی و تجاری بینالمللی است. به عبارتی مشارکت ثالث فراتر از اهمیت علمی این امر، پیامدهای عملی مهمی برای طرفین دارد. در نگاه اول، حضور چنین افرادی با سیستم قراردادی حل اختلاف به شیوه داوری، اساساً ناسازگار به نظر میرسد. با این حال، با افزایش اختلافات چند جانبه در معاملات تجاری بینالمللی و گسترش استفاده از شروط داوری؛ سازمانهای بینالمللی داوری بهطور فزایندهای با موضوع مداخله اشخاص ثالث در فرآیند داوری روبرو هستند. این مقاله قصد دارد با رویکردی متفاوت؛ موضوع مداخله اشخاص ثالث در داوری را در درجه اول از منظر مقررات سازمانهای بینالمللی داوری و سپس بر مبنای قوانین موضوعه ایران مورد بررسی قرار دهد و به محدودیتها و موانع آن بپردازد. یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد که تسری موافقتنامه داوری به شخص ثالث هرچند در عرصه داوریهای بینالمللی با استناد به دکترین متعدد حقوقی مورد قبول قرار گرفته است لیکن در نظام حقوقی ایران باتوجه به آرای متعارضی که در این زمینه صادر شده؛ نمیتوان رویه واحدی را بر این موضوع حاکم دانست. با این حال وجود عنصر رضایت بهعنوان شاخصهی اصلی داوری، ارائه مبانی موجه و خاصی را برای گسترش قلمرو داوری به اشخاص ثالث، ضروری میسازد. اهم این مبانی عبارتند از؛ نمایندگی، قاعده استاپل و ذینفعی است که به آن پرداخته شد.