فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بسیاری از محصولات کشاورزی تازه، مانند میوه‌ها و سبزیجات، به‌شدت فسادپذیر هستند و حفظ کیفیت آن‌ها از طریق نگهداری در شرایط سردخانه‌ای یا شرایط بهینه، می‌تواند برای خرده‌فروشان و تولیدکنندگان کوچک از نظر اقتصادی چالش‌برانگیز باشد. گاهی این محصولات در کمتر از 24 ساعت کیفیت و بازار پسندی خود را از دست می دهند. لازم است خرده‌فروش با استفاده از استراتژی تخفیف قیمت متناسب با کاهش کیفیت از هدر رفتن سرمایه خود جلوگیری کند. چالش اصلی در اتخاذ این استراتژی، تعیین زمان و میزان تخفیف قیمت است. برای بهینه‌سازی تنزیل قیمت، چهار تابع باید برآورد شود: الف) تابع کیفیت وابسته به زمان، ب) تابع تغییر قیمت، ج) تابع تقاضا که تابعی از قیمت و کیفیت است، و د) تابع هدف که در اینجا به‌عنوان تابع سود خرده‌فروش در نظر گرفته می‌شود. ما از مدل‌های قیمت‌گذاری پویا استفاده می‌کنیم که عواملی مانند کاهش کیفیت، سطح موجودی، و رفتار مصرف‌کننده را ادغام می‌کند. برای ارائه بینش واقعی، داده‌های تحقیق از سه فروشگاه میوه و تره‌بار در شهر گرگان جمع‌آوری شد. مدت زمان سه ماه و شامل تمام روزهای کاری بود. از هر فروشنده خواسته شد تا قیمت و مقدار فروش را به‌صورت ساعتی از ابتدا تا پایان روز کاری گزارش دهد. به این ترتیب از هر فروشگاه حدود 1000 داده ثبت شد. گوجه‌فرنگی به‌دلیل مصرف گسترده، عرضه مداوم و فسادپذیری سریع به‌عنوان مطالعه موردی انتخاب شد. نتایج نشان می‌دهد که تخفیف‌های قیمت می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی سودآوری را افزایش دهد و در عین حال خطر محصولات فروخته نشده و فاسد را کاهش دهد. به‌طور خاص، یافته‌ها نشان می‌دهد که اجرای تخفیف‌های قیمتی هر 3 تا 4 ساعت، بیشترین سودآوری را به همراه داشته است. میانگین تخفیف 35 درصد است که منجر به افزایش 82 درصدی سود ناخالص می‌شود. در مقابل، فواصل تخفیف کوتاه‌تر (هر 1 تا 2 ساعت) با میانگین تخفیف 18 درصد، سود ناخالص را تا 73 درصد بهبود بخشید. از سوی دیگر، فواصل تخفیف‌های طولانی‌تر (هر پنج تا هفت ساعت) با میانگین تخفیف 46 درصد منجر به افزایش 66 درصدی سود ناخالص شد. علاوه بر این، این مطالعه بر اهمیت درک مصرف‌کننده در موفقیت استراتژی‌های قیمت‌گذاری پویا تأکید می‌کند. تخفیف بیش از حد می‌تواند منجر به درک کیفیت پایین محصول شود که ممکن است بر اعتماد مصرف‌کننده و اعتبار طولانی مدت فروشگاه تأثیر منفی بگذارد. پژوهش‌های آینده می‌توانند با افزودن متغیرهای مؤثر بر کیفیت محصول- مانند دما، رطوبت و نوع محصول- چارچوب فعلی را توسعه دهند. همچنین، تحلیل نقش انتظارات قیمتی مصرف‌کنندگان در شکل‌گیری تابع تقاضا، تعمیم مدل به سایر محصولات فسادپذیر از جمله لبنیات و گوشت، و استفاده از فناوری‌های نوین نظیر هوش مصنوعی و بلاک‌چین در بهینه‌سازی قیمت‌گذاری پویا و مدیریت موجودی، می‌تواند در ارتقای اثربخشی راهبردهای فروش محصولات فسادپذیر نقش مهمی ایفا کند.