فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قصاص و دیه از مجازات‌های مهم است که مباحث مربوط به آن از مسائل مهم در فقه و حقوق کیفری است و به همین دلیل همواره محل بحث و اختلاف نظر بوده است. هدف مقاله حاضر بررسی نوآوری سیاست جنایی، براساس دیدگاه فقه در جرایم مستوجب قصاص و دیه است. این مقاله توصیفی ـ تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. یافته‌ها نشان داد مقررات ناظر بر قصاص نفس در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، تغییرات و تحولات مطلوب و اساسی به خود دیده است، مقنن در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 هدف خود را بر حمایت‌کردن از بزه‌دیده، تأمین نظم و امنیت عمومی و اجرای هرچه‌ بهتر عدالت گذاشته و برای رسیدن به این اهداف در مواردی با فاصله‌گرفتن از نظر مشهور فقها، به تطبیق مقررات قانونی با قواعد عقلی و منطقی روی آورده است، قانون‌گذار در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با درک درست از امکان سوءاستفاده برخی از مجرمین، قاعده لزوم تراضی قاتل با مقتول، جهت تبدیل قصاص به دیه را که مورد پذیرش اکثریت فقهای امامیه می‌باشد، کنار گذاشته است و با دادن اختیار تام و یک‌جانبه به ولی دم در اجرای حق قصاص و یا اخذ دیه ـ هرچند بدون رضایت جانی باشد ـ امکان احقاق هرچه ‌بهتر حقوق بزه‌دیده را حتی درصورت فوت متهم فراهم نموده است و از طرف دیگر با تحقق‌بخشیدن به این رویکرد بزه‌دیده‌مدارانه به توسعه موارد پرداخت دیه از بیت‌المال اقدام نموده است.