رویکرد فقهی-حقوقی به جایگاه جراحات جائفه و نافذه

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. (نویسنده مسؤول)

2 استاد، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

3 استادیار، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.22034/jccj.2024.474521.1645
چکیده

جائفه و نافذه دو جراحتی هستند که در فقه جزای اسلامی علیه تمامیت جسمانی اشخاص در غیر از سر و صورت توسط فقها مطرح شده‌اند و قانون مجازات اسلامی نیز به تبعیت از آن در مواد 711 و 712 به جائفه و در ماده 713 به نافذه پرداخته است. در فقه برخی فقها این دو جراحت را دارای سنخیت با یکدیگر دانسته‌اند. هدف از انجام تحقیق آن است که جراحت مذکور را با یکدیگر مقایسه کند تا مشخص شود که آیا باید آن‌ها را دارای سنخیت و جراحت مشابهی دانست یا خیر و همچنین به تبیین ابهامات پیرامون آن‌ها پرداخته می‌شود. جائفه مربوط به اعضای تهی میانی بدن است و نافذه مختص به دست یا پا می‌باشد، جائفه دارای یک‌سوم دیه است و نافذه یک‌دهم دیه دارد و در هر دو تفاوتی میان مرد و زن نیست. همچنین برای ایجاد جائفه و نافذه آلت خاصی مد نظر نمی‌باشد، ولی باید به‌گونه‌ای باشد که نفوذ عمیقی را در اعضا به‌وجود آورد. یافته‌های پژوهش آن است که باتوجه به اشتراکات و اختلافاتی که جراحات مذکور با یکدیگر دارند، دلایل مناسبی است که موجب می‌شود آن‌ها مجزای از یکدیگر دانست و درواقع باید گفت این دو جراحت باتوجه به آن‌که در مهم‌ترین مسائل خود با یکدیگر اختلاف دارند، بنابراین قائل‌شدن به عدم سنخیت آن‌ها شایسته‌تر است و درصورتی‌که حصول جراحات مذکور، جراحات دیگری را در پی داشته باشد، درصورت عدم وجود شرایط تداخل دیات، اصل بر تعدد دیات می‌باشد. همچنین در پژوهش حاضر براساس روش توصیفی ـ تحلیلی نگاشته شده است.